پرهام

کودکانه ها

باورهای غلط درباره سرماخوردگی كودكان

پزشک و کودک

در ادامه ی مطلب قبلی با عنوان" خودسرانه بچه ها را معالجه نکنید"، در این مطلب سایر باورهای غلط درباره سرماخوردگی کودکان را برای شما بیان می کنیم.

برای كاهش دردهای عضلانی چه‌ كار باید كرد؟

این دردها ممكن است با عفونت و درد گوش همراه باشد. تسكین این درد باید با استامینوفن صورت گیرد، ولی متأسفانه هنوز خیلی از والدین با دود سیگار سعی در كاهش درد گوش دارند در حالی كه این كار اصلا فایده ندارد. البته گرم كردن ناحیه دردناك كمی تسكین دهنده است، منتها دود سیگار به‌ویژه اگر كودك آلرژی داشته باشد، بیماری او را تشدید می‌كند.

كودكی كه سرما می‌خورد، مسلما اشتهایش كم است و همین مادر را نگران می‌كند. آیا درست است كه در این مواقع كودك را وادار به خوردن غذای بیشتری كنیم؟

خیر، در اینجا مادر باید تعداد دفعات غذا دادن را بیشتر كند، نه اینكه او را وادار به خوردن غذای بیشتری در یك وعده كند.

به توصیه‌های تغذیه‌ای در دوران سرماخوردگی هم اشاره می‌كنید؟

بسته به سن كودك باید توصیه‌های تغذیه‌ای را رعایت كرد. اگر كودك شیر‌خوار بود، باید فواصل شیر‌دهی كمتر شود. از مایعات زیاد استفاده شود. محدودیت غذایی راهم برای كودك ایجاد نكنیم البته اگر آلرژی در كار نبود، چون كودك در این دوره كم‌اشتها است و با محدودیت غذایی ممكن است زیاد وزن از دست بدهد.

مسئله دیگری كه باعث وحشت مادران می‌شود، تب كودك است و مادر فكر می‌كند كه این تب منجر به تشنج می‌شود. در چند درصد موارد تب كودك با تشنج همراه است؟

ببینید، مقدار تب در سرما‌خوردگی‌ها خفیف است و در ضمن كودك زیر 6 ماه هنگام تب به هیچ‌وجه تشنج نمی‌كند، مگر این كه بیماری ‌دیگری در كار باشد.

حالا یك سؤال دیگر. اگر مادر تمام این نكات را بداند، نیازی به مراجعه به پزشك هست؟

اگر مادر اقدامات اولیه را برای جلوگیری از عود سرماخوردگی انجام دهد، مثل استفاده از مایعات و قطره بینی و دستگاه بُخور، در صورت ادامه بیماری، باید به پزشك مراجعه كند، چون شاید بیماری را به درستی تشخیص نداده باشد.

آنتی‌بیوتیك‌ها تأثیری در درمان بیماری دارند؟

متأسفانه تصور غلط دیگر این است كه خیلی از مادران فكر می‌كنند سرماخوردگی كودكشان با آنتی‌بیوتیك برطرف می‌شود و برای همین، قبل از مراجعه به پزشك، به كودك آنتی‌بیوتیك می‌دهند. از طرف دیگر، این گروه از مادران اصرار دارند كه حتی اگر پزشك هم برای كودك آنتی‌بیوتیك تجویز نكند، كودك را به امید تجویز این دارو، به پزشك دیگری ارجاع ‌دهند، در حالی‌كه نوع میكروب سرماخوردگی با نوع میكروب بیماری‌های دیگر متفاوت است و آنتی‌بیوتیك هیچ جایی در درمان آن ندارد.

آقای دكتر، تصور خیلی از والدین این است كه سرماخوردگی كودكشان، بدن او را مستعد ابتلا به سرماخوردگی بعدی می‌كند یا از سرماخوردگی بعدی جلوگیری می‌كند. به‌ نظر شما این باور درستی است؟

خیر، سرماخوردگی‌ها ممكن است پی در پی بوده و عوارض داشته باشند، ولی اینكه یك سرماخوردگی منجر به سرماخوردگی بعدی ‌شود، اصلا درست نیست.

علاوه بر این، یك سرماخوردگی به هیچ‌وجه از سرماخوردگی بعدی جلو‌گیری نمی‌كند، چون ما ویروس های زیادی داریم كه هر كدام برای كودك بیماری‌زا هستند، مثل رینو ویروس، ویروس ‌آنفلوانزا و... . اگر مادر این ها را بداند، هر بار كه كودك سرما می‌خورد، توهم این را ندارد كه بدن كودكش مستعد ابتلا به سرماخوردگی بعدی شده است.

واكسن آنفلوانزا و نقش ایمن‌كننده آن در مقابل سرماخوردگی چیست؟

متأسفانه این واكسن به غلط به‌ عنوان واكسن سرماخوردگی تبلیغ می‌شود، در حالی‌كه بیش از صد نوع ویروسی كه وارد بدن می‌شوند، شاید فقط یک یا دو تا از آنها مربوط به آنفلوانزا باشند و چون علائم آنفلوانزا شدید است، این واكسن برای ویروس‌های مربوط به آن تولید می شود، نه برای بقیه ویروس‌ها.

زدن واكسن آنفلوانزا از سرماخوردگی با ویروس‌های دیگر جلوگیری نمی‌كند.

دكتر علی‌اصغر حلیمی- متخصص اطفال

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

نوزادان را طاقباز بخوابانید

نوزاد

بنا بر نظریه آكادمی پزشكی كودكان آمریكا، برای پیشگیری از عارضه "مرگ ناگهانی نوزادان*"(SIDS) باید آنها را به پشت خواباند، چون به پهلو خواباندن نوزاد به جای طاقباز خواباندن آنها، خطر چرخیدن نوزاد به روی شكم را در پی دارد، لذا روش قابل قبولی نیست. آكادمی پزشكی كودكان آمریكا شواهد روزافزونی در دست دارد كه بنابر آنها، اقداماتی نظیر انتقال تخت نوزاد به اتاق خواب پدر و مادر و پستانك دادن به نوزاد به هنگام خواب در كاهش خطر عارضه مرگ ناگهانی نوزاد مؤثرند.

منظور از (SIDS)، مرگ ناگهانی غیر قابل توضیح نوزادی است كه به نظر سالم می آید و زیر یك سال سن دارد.

از سال 1992 كه این آكادمی پیشنهاد طاقباز خواباندن نوزادان را داده است، میزان مرگ ناگهانی نوزادان در ایالات متحده، بیش از 50 درصد كاهش یافته است، اما علی رغم این كاهش، عارضه SIDS  به عنوان یكی از عوامل عمده مرگ نوزادان پس از یك ماهه اول زندگی باقی است و هر ساله جان 2500 نوزاد را می گیرد. بیشتر مرگ و میرهای ناشی از SIDS، در فاصله 2 تا 3 ماهگی اتفاق می افتد كه اگرچه این مسئله می تواند برای همه نوزادان و در هر جایی رخ دهد، اما میزان آن در میان نوزادان آفریقایی آمریكایی، بومی آمریكا و آلاسكا، از سرعت بیشتری برخوردار است.

برخی محققین این فرضیه را مطرح كرده اند كه ممكن است به شكم خوابیدن نوزاد، تنفس او را دچار مشكل كند و یا منجر به بیش از حد گرم شدن نوزاد گردد. چنین مسایلی در برخی از نوزادان، احتمال مرگ ناگهانی را در آنها افزایش می دهد.

اگرچه برخی پژوهش ها نشان داده اند كه استفاده از پستانك می تواند در تغذیه نوزاد با شیر مادر اختلال ایجاد كند و بعدها نیز مشكلات دندانی را به وجود آورد (كه البته این شواهد از نظر این آكادمی به اندازه كافی قانع كننده نیستند)، اما استفاده از آن به هنگام خواب در یك سال اول زندگی نوزاد با كاهش خطر عارضه مرگ ناگهانی نوزاد ارتباط دارد. بدین منظور و برای پیشگیری از عادت كردن نوزاد به پستانك، مادرانی كه تمایل به تغذیه نوزاد با شیر خودشان را دارند باید پس از یك ماهگی نوزاد از پستانك استفاده كنند تا نوزاد به پستانك عادت نكرده و هم چنان از شیر مادر تغذیه كند. نكته ای كه باید مد نظر داشت این است كه در صورتی كه نوزاد از مكیدن پستانك سر باز می زند، نباید او را مجبور كرد!

نوزاد 2تا3ماهگی

چه باید كرد؟

به منظور پیشگیری از عارضه مرگ ناگهانی نوزادان، این راهكارها پیشنهاد شده است:

1- اعم از این كه زمان خواب نوزاد كم باشد یا زیاد، او را به پشت بخوابانید.

2- تشك خواب نوزاد باید سفت بوده و با ملافه ای پوشیده شده باشد.

3- اشیاء نرم مثل بالش، لحاف، اسباب بازی هایی كه با الیاف خاص پر شده اند (مثل پنبه و...) و زیراندازهایی كه بیش از حد بزرگ هستند (و ممكن است دور نوزاد بپیچند) را از تختخواب نوزاد بیرون بیاورید.

4- خوب است كه به جای خواباندن نوزاد نزد خودتان، تختخواب او را در اتاقتان قرار دهید و نوزاد را در تخت خودش بخوابانید.

5- موقع خواب نوزاد، به او پستانك بدهید.

6- نوزاد به هنگام خواب، باید لباس كمی به تن داشته باشد و خیلی گرم نشود.

7- در طول دوران بارداری، سیگار نكشید و از قرار دادن نوزاد در جایی كه در معرض دود سیگار قرار دارد، خودداری كنید.

8- نوزادتان را به مدت طولانی در صندلی مخصوصی كه در اتومبیل برای او تعبیه شده است، نگذارید، چون فشار زیادی را به پشت سر نوزاد وارد می شود.

در پایان، اگر نگران الگوی خواب نوزادتان و یا خطر SIDS هستید، بهتر است با پزشك كودك خود مشورت كنید.

پی نوشت:

Sudden Infant Death Syndrome*

ترجمه: آذردخت قاسمی نیك منش
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

ادرار سوختگي در کودکان

نوزاد

پوست با سطحي حدود 2 مترمربع، يکي از بزرگ ترين اعضاي بدن است که 16 درصد وزن بدن را تشکيل مي ‌دهد و سد محافظتي بين محيط خارج با عضلات، اعضاي دروني، رگ‌هاي خوني و اعصاب بدن است. ظاهر پوست به طور گسترده‌اي تغيير مي ‌کند و اين تغيير نه تنها ناشي از عواملي همچون افزايش سن است، بلکه نشان دهنده ي نوسانات هيجاني و سلامت جسمي و روحي فرد نيز هست.

با اين همه، اصول مشخصي وجود دارد که با به کار بستن آنها مي‌ توان روند اين تغييرات طبيعي را آهسته کرد و سلامت و زيبايي پوست را حفظ نمود.

مراقبت از پوست كودكان

حتماً شما هم با انواع و اقسام فرآورده‌هايي كه براي پوست كودكان تهيه شده و در اغلب داروخانه‌ها موجود است، برخورد كرده‌ايد؛ مثل كرم مرطوب‌كننده بچه، لوسيون‌هاي پاك‌كننده، لوسيون‌هاي ضدآفتاب، كرم پاي بچه‌ و ... .

پوست شيرخواران، نوزادان و كودكان ساختاري متفاوت از پوست بزرگسالان دارد. اين تفاوت‌ها به‌ طور عمده شامل نازك تر بودن لايه خارجي پوست(اپيدرم)، كمتر بودن ضخامت لايه محافظ شاخي پوست، كمتر بودن فيبرهاي كلاژن و الاستين و در نتيجه كاهش مقاومت و انعطاف‌پذيري پوست، عدم تمايز كامل غدد مولد چربي و عرق پوست و تراكم كمتر فوليكول‌هاي مولد مو است. به دليل اين اختلاف، پوست شيرخواران نسبت به بزرگسالان لطيف تر، نازك تر و در برابر آسيب‌هاي محيطي حساس تر و تحريك‌پذيرتر است. از سوي ديگر چون كودكان و شيرخواران قدرت و اختيار دفع ادرار و مدفوع را ندارند، ناگزير والدين از پوشك يا پارچه(کهنه) و لاستيكي استفاده مي‌ كنند.

تماس مداوم با پوشك مرطوب و آلوده، حساسيت پوست نسبت به آمونياك موجود در ادرار، تجمع باكتري‌هاي موجود در مدفوع، تكرار دفع ادرار و مدفوع به ‌ويژه در كودكاني كه با شير مادر تغذيه مي‌‌ شوند و حساسيت نسبت به مواد شوينده‌ جهت تميزكردن كهنه، موجب مي‌ شوند كه پوست شيرخوار در محل تماس با پوشك يا كهنه و لاستيك دچار قرمزي و التهاب شود كه به اين حالت در اصطلاح "ادرار سوختگي" مي ‌گويند.

ادرار سوختگي به علت عدم توجه و پيشگيري نكردن صحيح، به وفور ديده مي‌ شود و در صورت عدم درمان به موقع مي ‌تواند، عوارض شديدتري مانند عفونت‌هاي قارچي يا باكتريايي را به دنبال داشته باشد.

همچنين حساسيت‌هاي پوستي ناشي از تماس مكرر پوست نوزادان با انواع مواد شوينده و صابون‌ها، علاوه بر ايجاد انواع آلرژي‌ها در نوزادان و شيرخواران، با از بين بردن لايه چربي سطح پوست نوزاد، موجب خشكي پوست، حساسيت، خارش يا اگزماي پوستي مي ‌شود.

اين گونه موارد، استفاده از مواد و فرآورده‌هاي محافظ پوست كودكان را الزامي مي‌ كند.

ادرار سوختگي کودکان

يکي از عوارض پوستي شايع در ميان کودکان ادرار سوختگي است. بعضي از کودکان ممکن است نسبت به آمونياک موجود در ادرارشان واکنش نشان دهند. اين واکنش مي‌ تواند از حالت سرخ‌شدن کشاله ران، پوسته پوسته شدن، تاول‌هاي ريز، حتي حالت زخم شدن توأم با خارش و گاهي سوزش، خود را نشان بدهد. قارچ يا عفونت باکتريايي نيز مي ‌تواند به اين عارضه اضافه شود.

علت

سه مورد اصلي را مي ‌توان در ايجاد ضايعات کشاله ران کودکان عنوان کرد:

1) عامل آمونياکي‌ ادرار

2) عامل تماسي

3) ساير بيماري‌هاي پوستي

محل ادرار سوختگي

در کودکان اين عارضه تا مرز پوشک درگيري ايجاد مي کند. باسن، قسمت پاييني شکم و قسمت داخلي ران اغلب درگير مي‌ شود. اگر عارضه مقداري طول کشيده باشد، پوست در محل ضايعه کمي کلفت خواهد شد.

اگر عوامل ايجادکننده اين عارضه همچنان ادامه داشته باشند، ممکن است ساير قسمت‌هاي بدن نيز گرفتار شوند، يعني مشکل توسعه پيدا کرده و حتي ممکن است قسمت اصلي عارضه نيز زخمي شود.

درمان

چنانکه گفته شد، تماس با ادرار و آمونياک موجود در آن از عواملي است که اين عارضه را ايجاد مي ‌کند، پس:

- بايد تا حد امکان از بستن پوشک و نايلون به محل خودداري کنيد، ولي اگر گاهي استفاده از پوشک لازم باشد، بهتر است از دو تا سه عدد پوشک با هم استفاده کرد تا جذب ادرار بيشتر شده و تماس بدن با ادرار کمتر شود.

- بايد از شستشوي بيش از حد محل با آب و صابون و مواد ضدعفوني کننده خودداري کنيد. پس از شستشو با آب، در صورت لزوم از صابون‌هاي ملايم استفاده شود و سپس محل به طور کامل خشک شود.

- زدن پودر بچه مي ‌تواند کمک‌کننده باشد.

- بهتر است به جاي استفاده از حوله، براي خشک کردن، محل را پس از شستشو با باز گذاشتن و هوا خوردن خشک کنيد.

- بايد از پوشک هايي با بسته بندي و نشان استاندارد استفاده کنيد. بعضي از پوشک‌ها خود حالت آلرژي(حساسيت) ايجاد مي‌ کنند و آلرژي زمينه‌ساز سوختگي ادراري مي ‌شود.

اگر با رعايت کردن موارد گفته شده ضايعه بهبود نيافت، بهتر است به پزشک مراجعه کنيد. زيرا همانطور که گفته شد، ممکن است قارچ يا عفونت باکتريايي به اين عارضه اضافه شود و بيماري‌هاي ديگري مي ‌تواند عامل ايجاد کننده و يا حتي تشديد کننده آن باشند که در اين باره تشخيص افتراقي و درمان آنها با پزشک متخصص است.

دکتر فرهاد موستوفي مآب
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

علل شب ادراری كودك

شب ادراری كودك

شاید یكی از كابوس‌ های كودكان در سنین پایین، عدم كنترل دفع ادرار در خواب شبانه باشد، كابوسی كه باعث خجالت كودك هنگام خارج شدن از رختخوابش می‌ شود.

شب ادراری مشكلی است كه برخی از والدین، كودكان را به خاطر آن تنبیه می ‌كنند، غافل از این كه، این امر كاملا بدون اختیار كودك رخ می ‌دهد.

اما واقعا این مساله به چه علت رخ می‌ دهد و چگونه می ‌توان آن را كنترل كرد؟

شب‌ادراری یا ناتوانی در كنترل ادرار، دفع غیر ارادی ادرار در هنگام خواب است كه در میان كودكان كم سن شایع است. بیش از 15 تا 20 درصد از كودكان 5 تا 6 ساله و حدود یك درصد از نوجوانان، شب‌ادراری را تجربه می ‌كنند.

شایع ترین سن بروز شب‌ادراری، حدود 3 سالگی است. این مشكل معمولا بین سنین 6 تا 8 سالگی و همزمان با بزرگ شدن مثانه و بهبود قدرت كنترلی مثانه از بین می ‌رود.

معمولا شب‌ادراری پدیده‌ای ارثی بوده و در پسران بیش از دختران رواج دارد كه به طور معمول پس از بلوغ متوقف می ‌شود.

معمولا دو نوع شب‌ادراری وجود دارد:

1-  شب‌ادراری اولیه : معمولا به دلیل عدم رشد كامل سیستم عصبی رخ می ‌دهد. حدود 20 درصد از كودكان 5 ساله حداقل یك بار در ماه دچار این مساله می‌ شوند كه در پسران، 5 درصد و در دختران 1 درصد است.

2- شب‌ادراری ثانویه : معمولا 6 ماه پس از فراگیری دفع ادرار بروز می‌ كند. تنها 2 تا 3 درصد از كودكانی كه دچار چنین شب‌ادراری می ‌شوند، دلیل پزشكی برای این مساله دارند.

شایع ترین سن بروز شب‌ادراری، حدود 3 سالگی است. این مشكل معمولا بین سنین 6 تا 8 سالگی و همزمان با بزرگ شدن مثانه و بهبود قدرت كنترلی مثانه

از بین می ‌رود.

كودكانی هم كه در روز دچار بی ‌اختیاری ادرار می ‌شوند، به احتمال زیاد به نوعی اختلال عضوی مبتلا هستند. بی ‌اختیاری ادرار در روز، در دختران شایع‌ تر از پسران است.

علت شب‌ادراری چیست؟

شب‌ادراری یك مشكل رفتاری نیست و به احتمال زیاد به چگونگی خوابیدن كودك هم بستگی ندارد. بسیاری از والدین بر این باورند كه كودكشان خواب عمیقی دارد و همین مسئله باعث شب‌ادراری در او می‌ شود. این در حالی است كه تحقیقات، هیچ تفاوتی در الگوی خواب كودكانی كه دچار شب‌ادراری می ‌شوند و كودكان طبیعی پیدا نكرده است.

طبق شواهدی كه به دست آمده، شب‌ادراری به علت تاخیر رشد در فرآیند طبیعی دریافت پیام ‌های كنترل ادرار شبانه ایجاد می ‌شود. این فرآیند طبیعی شامل ترشح هورمونی است كه كلیه را وادار می ‌كند در طول شب، ادرار كمتری تولید كند.

اضطراب کودک

اضطراب کودک نیز می تواند باعث شب ادراری شود. این اضطراب ممكن است ناشی از عصبانیت والدین، نقل مكان به خانه‌ای جدید، جدایی والدین، از دست دادن یكی از اعضای خانواده، موقعیت‌های اجتماعی نا آشنا، بروز اتفاقات دشوار خانوادگی برای كودك مانند تولد نوزاد جدید است. البته به یاد داشته باشید كه خود شب‌ادراری هم پدیده‌ای اضطراب‌آور است و انقباضات مثانه و دفع ادرار در طول روز ممكن است باعث شرمساری كودك و ایجاد اضطرابی گردد كه منجر به شب‌ادراری می شود.

یكی از دلایل شب‌ادراری، عوامل ژنتیكی است. محققان سوئدی در سال 1995 اعلام كردند كه منطقه‌ای را در كروموزوم 13 انسان پیدا كرده‌اند كه تا حدی مسوول بروز شب‌ادراری است، به طوری كه اگر هر دوی والدین دچار شب‌ادراری باشند، احتمال این كه كودك ‌شان به این مشكل مبتلا شود، زیاد و حدود 80 درصد است.

موارد بسیار اندكی از بی‌ اختیاری در دفع ادرار ممكن است به دلیل وجود مشكلات جسمی و ساختاری در سیستم ادراری كودكان باشد، مثلا در صورتی كه مثانه یا مجاری ادراری مسدود شده باشد، ممكن است باعث پُر شدن بیش از حد مثانه و خروج ادرار شود.

از دلایل بروز شب‌ادراری ثانویه می ‌توان به عفونت‌ های مجاری ادراری، اختلالات متابولیكی مانند انواع مختلف دیابت، فشارهای خارجی وارد بر مثانه مانند یبوست ناشی از حجم بالای مدفوع و نیز اختلالات عصبی نخاع اشاره كرد.

ندا اظهری – جام جم
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

حساسيت‌هاي تابستاني در كودكان

التهابات پوستي در کودک

التهابات پوستي در تابستان

چون غده‌هاي عرق كودك هنوز در حال تكامل است، وقتي كودك عرق مي‌ كند، اين غدد توسط باكتري ‌ها و سلول‌ هاي مرده پوست بسته مي ‌شوند و ممكن است كودك شما عرق‌ سوز شود.

براي جلوگيري از اين مشکل مي ‌توانيد كودك را با آب ولرم حمام كنيد.

از كرم‌ ها و لوسيون ‌هاي مخصوص كودك استفاده كنيد.

ميوه‌هاي تابستان و حساسيت ‌ها

حتي اگر كودك شما به ‌طور معمول ميوه دوست نداشته باشد، ميوه‌هاي لذيذ تابستاني مثل انواع توت و کيوي مي ‌تواند او را وسوسه كند، كه دقيقاً حساسيت‌ ها هم در همين ميوه‌هاست؛ به‌ خصوص حساسيت به كيوي كه بسيار شايع است.

نشانه‌ هاي اين حساسيت شامل احساس سوزش و خارش، زخم‌هاي دهان، تورم لب ‌ها، تنگي‌ نفس و در شرايط حادتر از دست دادن هوشياري است.

علائم آلرژي به توت ‌فرنگي و شاتوت نيز معمولاً خارش، تورم لب‌ها و زبان است.

راه‌هايي براي دوري از آلرژي ‌ها

شير مادر

شير مادر بيشترين کمک را براي جلوگيري از پيشرفت آلرژي به كودك مي‌ كند، زيرا به قوي شدن سيستم ايمني كودك كمك مي‌ كند.

اگر كودك واقعا دچار تب تابستانه شد، او را در منزل نگه‌ داريد. درها و پنجره‌ها را بسته نگه داريد و به سرعت او را بنشانيد. در اين صورت طي مدتي حدود 15‌دقيقه متوجه مي‌ شويد كه او احساس بهتري دارد.

كنار ساحل يكي از مكان‌هايي است كه خطر ابتلا به تب تابستاني در آن بيشتر است، همچنين بهتر است از سبزه‌ها دوري كنيد.

لباس‌هاي خنك و كتان از عرق ‌سوز شدن كودكان جلوگيري مي‌ كند.

در 95 ‌درصد از موارد، گرده‌افشاني گياهان موجب بروز آلرژي شايع تب تابستانه در سال‌ هاي اوليه زندگي مي ‌شود. بد نيست بدانيد فصل گرده‌افشاني معمولا از اوايل خرداد ماه تا اواخر شهريور ماه است.

تغذيه كودكان در دوران بيماري

نكاتي كه بايد هنگام غذا دادن به كودك بيمار به آن توجه كرد:

* قبل از غذا دادن به كودك، دست‌ها و صورت او را بشوييد، زيرا اين كار به كودك احساس آرامش مي‌ دهد.

* غذا دادن به كودك بيمار مشكل و خسته‌ كننده است و بايد سعي كنيد با صبر و حوصله زياد به كودك غذا بدهيد.

* طي بيماري، همواره كودك را تشويق به غذا خوردن كنيد.

* حتي اگر كودك مقدار كمي غذا بخورد، بهتر از آن است كه چيزي نخورد.

* در حالتي كه كودك خواب‌آلود است، به او غذا ندهيد.

* از غذاهايي كه كودك در حال سلامت به آنها علاقه داشته است، بيشتر استفاده كنيد.

غذا دادن به کودک

* غذاهايي كه نرم هستند و خوردن آن ها نياز به جويدن ندارد، مثل سوپ، پوره يا فرني به كودك بدهيد. 

* براي نرم كردن غذا از كمي شير استفاده كنيد. 

* كودك را مجبور به خوردن غذا نكنيد، چون ممكن است باعث حالت تهوع در او شده و يا غذا وارد مجاري تنفسي كودك شود.

* در صورت گرفتگي بيني كودك، قبل از غذا دادن، ابتدا بيني او را تميز كنيد.

* در هنگام بيماري، به كودك غذاي بيشتري نسبت به قبل بدهيد. براي اين كار بايد دفعات وعده غذايي را افزايش دهيد.

اهميت تغذيه كودك در دوران نقاهت

دوران نقاهت زماني شروع مي ‌شود كه علائم بيماري به تدريج از بين رفته و بيمار رو به بهبودي مي ‌رود.

بر خلاف دوران بيماري كه كودك بسيار بي ‌اشتها است، در دوران نقاهت، به‌ طور واضح اشتهاي او بيشتر مي ‌شود. اين زمان بهترين فرصت براي جبران وزن از دست رفته كودك است كه بايد حتماً از اين فرصت استفاده كرد و به او غذاي بيشتري داد.

به خاطر داشته باشيد كه در دوره نقاهت:

* تعداد وعده‌هاي غذاي كودك را بيشتر كنيد (‌به جاي 5 وعده، 6 وعده غذا به كودك بدهيد)

* در هر وعده ي غذايي، نسبت به قبل مقدار غذاي بيشتري به كودك بدهيد.

* غذاي كودك را نسبت به قبل مقوي ‌تر تهيه كنيد. انرژي غذاي كودك را مي ‌توانيد با افزودن يك قاشق مرباخوري كره يا روغن، افزايش دهيد.

متين طاهباز – همشهري
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

نکات مهم درباره واکسیناسیون کودکان

واکسن کودک

تا به‌ حال براساس دستور پزشک، کودکتان را برای تزریق واکسن به مراکز بهداشتی برده‌اید اما خوب است چند نکته را درباره ایمن‌سازی کودکان بدانید...

1- برنامه ایمن‌سازی کودکان نارس و یا کم‌ وزن نیز دقیقا مطابق جدول ایمن‌سازی عادی است و تجویز به موقع واکسن‌ها به این کودکان نیز اکیدا توصیه می‌شود.

2- شل بودن مدفوع یا سرماخوردگی مانع از انجام ایمن‌سازی نخواهد بود.

3- سوء‌تغذیه نه تنها مانعی برای ایمن‌سازی نیست بلکه ایمن‌سازی به موقع کودکان مبتلا به سوء تغذیه، اکیدا توصیه می‌شود.

4- برای هیچ واکسنی جز سیاه سرفه محدودیت سنی وجود ندارد و درصورت عدم سابقه ایمن‌سازی باید مطابق برنامه عمل شود.

5- در اختلالات ایمنی، چه اولیه و چه اکتسابی مثل لوسمی (سرطان خون) و… واکسن‌های ویروسی زنده و واکسن ب‌.ث.ژ منع استعمال دارند.

6- در مورد واکسن‌های چند نوبتی مثل فلج اطفال، سه گانه و هپاتیت در صورتی که به هر علت ایمن‌سازی طبق فواصل تعیین شده انجام نشده باشد، لزومی به از سرگرفتن واکسیناسیون نبوده و با احتساب واکسیناسیون قبلی، برنامه ایمن‌سازی طبق جدول مربوطه ادامه داده می‌شود.

7- اگر در تزریق واکسن سه‌گانه (دیفتری ،کزاز، سیاه یرفه )به کودک، تب بالای 40 درجه (درجه مقعدی) و یا تشنج عارض شود، در نوبت‌های بعدی باید از واکسن دوگانه(دیفتری و کزاز) استفاده شود. همچنین اگر به علتی در سن زیر هفت سال واکسن دوگانه به جای سه‌گانه مصرف شود، لازم است جمعا سه نوبت تکرار شود و سه‌گانه اولی به جای یک نوبت محسوب خواهد شد.

8- تزریق واکسن سه‌گانه در کودکانی که دچار ضایعات مغزی پیشرونده ‌باشند ممنوع و باید از واکسن دوگانه استفاده شود.

9- فاصله بین نوبت سوم واکسن سه‌گانه و یادآوری سه‌گانه نباید از شش ماه کمتر باشد.

10- پس از پایان شش سالگی تلقیح واکسن سه‌گانه مجاز نیست و در صورت لزوم باید به جای آن از واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان استفاده نموده است.

11- در صورتی که واکسن‌های زنده ویروسی به طور هم‌زمان مورد استفاده قرار نگیرد، باید بین آنها حداقل یک ماه فاصله باشد.

12- باید حتی‌المقدور از تزریق گاماگلوبولین به اطفال خودداری شود مگر در مواردی که پزشک جایز بداند. در این صورت فاصله تجویز واکسن‌های ویروسی زنده ضعیف شده (به جز تب زرد و پولیوی خوراکی poliovirus یا فلج اطفال )، با گاماگلوبولین و فرآورده‌های خونی باید لااقل سه ماه باشد.

13- چناچه تا دو هفته بعد از تلقیح واکسن‌های زنده ویروسی (به جز تب زرد و پولیو خوراکی) به هر علت گاماگلوبولین و فرآورده‌های خونی تزریق شود پس از سه ماه واکسن باید تکرار شود.

14- به علت ریشه‌کنی آبله در جهان، تلقیح این واکسن به هیچ وجه لازم نمی‌باشد.

15- واکسن فلج اطفال تزریقی در افرادی که دارای نقص سیستم ایمنی می‌باشند باید مطابق دستورالعمل کارخانه سازنده تلقیح گردد.

16- تغذیه با هر نوع شیر از جمله شیر مادر با خوراندن واکسن فلج اطفال مغایرتی ندارد و لزومی به ندادن شیر قبل یا بعد از ایمن‌سازی نخواهد بود. همچنین استفراغ مختصر پس از خوراندن قطره فلج اطفال مساله مهمی نبوده، نیازی به تجدید واکسن نمی‌باشد.

17- واکسن فلج باید هرچه زودتر پس از تولد و در نوزادانی که در زایشگاه به دنیا آمده‌اند هنگام خروج از زایشگاه تجویز شود. در صورتی که به هر دلیل تجویز واکسن در روزهای اول مقدور نباشد، در اولین فرصت ممکن باید واکسن را تجویز نمود و محدودیت زمانی خاصی بین نوبت صفر و اول وجود ندارد.

18- سابقه حساسیت به تخم مرغ مانع ایمن‌سازی علیه سرخک نیست.

19- تزریق هم‌زمان واکسن سرخک و ب ث ژ هیچ‌گونه اشکالی نداشته و باید در دو محل جداگانه انجام گردد.

20- چنانچه واکسن دوم سرخک در سن 15 ماهگی به هر علتی تلقیح نشده باشد، باید در اولین فرصت ممکن تلقیح شود.

21- بهترین سن برای تلقیح ب.ث.ژ بدو تولد می‌باشد.

واکسن

22- در صورتی که کودکی در بدو تولد نوبت اول واکسن هپاتیت خود را دریافت نکرده باشد، باید نوبت اول آن را همراه سه گانه اول، نوبت دوم را همراه سه گانه دوم و نوبت سوم را همراه سرخک دریافت نماید.

23- در صورت تاخیر شیرخواران تا سه ماهگی می‌توان هم‌زمان با سه‌گانه دوم دوز اول، هم‌زمان با سه‌گانه سوم دوز دوم، هم‌زمان با سرخک دوز سوم، واکسن هپاتیت B را تجویز نمود (به هر صورت فواصل تزریق واکسن‌های هپاتیت نباید کمتر از یک ماه باشد)

24- واکسیناسیون هپاتیت B هیچ‌گونه موارد منع تلقیح ندارد حتی اگر فرد HBsAg مثبت یا HBsAb مثبت باشد.

25- در صورتی که نوزاد از مادر HBsAg مثبت به دنیا آمده باشد باید تزریق هم‌زمان ایمونوگلوبولین اختصاصی هپاتیت B با واکسن هپاتیت B در دو عضله جداگانه در اسرع وقت و ترجیحا در ظرف 12 ساعت پس از تولد انجام گیرد. در صورت عدم دسترسی به ایمونوگلوبولین اختصاصی، تزریق واکسن هپاتیت B به تنهایی نیز در ساعات اولیه پس از تولد حدود 75 درصد تا 95 در صد ایمنی ایجاد می‌کند.

26- در صورتی که هر یک از زوجین HBsAg مثبت باشد، زوج دیگر و فرزندان ساکن در منزل آنها باید علیه بیماری هپاتیت B واکسینه شوند.

27- در افراد مبتلا به هموفیلی واکسن هپاتیت زیر جلدی تزریق گردد.

28- در کودکان دارای نقص سیستم ایمنی، کودکان تحت درمان با داروهای پایین‌آورنده قدرت دفاعی بدن نظیر کورتیکواستروییدها و یا تحت درمان با اشعه و مبتلایان به لوسمی، لنفوم و سرطان‌های ژنرالیزه استفاده از واکسن پولیو زنده خوراکی قدغن می‌باشد و به جای آن از واکسن کشته تزریقی باید استفاده شود.

دکتر سیدرضا حسینی
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

زردی نوزاد را جدی بگیرید

زردی

از مواردی كه در روزهای اول پس از تولد باید به دقت مورد توجه والدین قرار گیرد، تغییر رنگ پوست یا ملتحمه چشم نوزاد به زردی است.

بیش از 60 درصد نوزادان در روزهای اول پس از تولد دچار زردی می‌‌شوند. بروز این زردی در نوزادانی كه زودتر از موعد به دنیا آمده‌اند، بیشتر است.

علت

علت بروز این زردی تجزیه بیشتر گلبول‌های قرمز و تولید ماده‌ای به نام بیلی روبین است.

نكته حائز اهمیت آن است كه در نوزادان این ماده به آسانی از سد مغزی - خونی عبور می کند و موجب آسیب سلول‌های مغزی می‌گردد كه در آینده خود را به صورت عقب‌ماندگی ذهنی و معلولیت‌های حركتی و ناشنوایی نشان می‌دهد. بنابراین زردی نوزاد از مواردی است كه باید آن را جدی تلقی کرد و حتما درمان نمود.

درمان

چنانچه میزان این زردی بالا نباشد، درمان با نور انجام می‌شود، اما در صورت زردی بالا، جهت جلوگیری از آسیب مغزی، تعویض خون باید صورت گیرد.

پیشگیری

برای جلوگیری از زردی باید مواردی را رعایت نمود.

از مهم‌ترین مسائل این است كه تغذیه نوزاد با شیر مادر بلافاصله پس از تولد شروع شود و حداقل 10 مرتبه در شبانه‌روز شیردهی صورت گیرد.

از دادن آب قند به نوزاد خودداری كنید و به هیچ عنوان از موادی چون ترنجبین برای پایین آوردن زردی نوزاد استفاده نكنید.

دكتر محبوبه محمدزاده – جام جم

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

مضرات پستانك براي دندان و گوش کودک

پستانک

خيلي از پدر و مادرها وقتي براي خريد سيسموني مي‌روند، پستانك را هم در فهرست خريدشان قرار مي‌دهند ولي توصيه پزشکان و دندان‌پزشکان اين است كه از خريد پستانك صرف نظر كنيد، ‌چون ضررهاي مكيدن پستانک براي كودك خيلي بيشتر از منافع كوتاه‌مدت آن است.

پستانك حتي ممکن است در سخن گفتن كودك اختلال ايجاد كند و نظم دنداني او را به هم بزند.

شايد شما عادت داشته باشيد تا كودك تان گريه كرد پستانك و يا شيشه شير را در دهانش بگذاريد، ولي با اين كار به كودك تان خيانت كرده‌ايد. مكيدن انگشت، پستانك و سرشيشه به علت تاثير روي ساختمان فك و دندان‌ها و جلو آمدن زبان مي‌تواند باعث اشتباه تلفظ كردن كلمات توسط كودك و حتي در بعضي موارد، ايجاد اختلال در بلع شود.

 ‌به طور طبيعي كودك بايد تا چهار سالگي بتواند تلفظ كلمات را به طور صحيح ادا كند كه البته براي تلفظ صحيح حرف «ر» و «ژ» شايد به زمان بيشتري نياز باشد، زيرا حرف «ر» آخرين حرفي است كه كودك تلفظ آن را ياد مي‌گيرد.

 ‌كارشناسان گفتار ‌به تمام پدران و مادران توصيه مي‌كنند تا فرزندان خود را از ماه‌هاي اول تولد براي معاينات دوره‌اي و گرفتن شناسنامه سلامت به مراكز توان‌بخشي و درماني ببرند و تلاش كنند پستانك را از فهرست وسايل مورد نياز كودك حذف كنند.

اگر كودك به مكيدن پستانك عادت دارد با كمك دندانپزشك سعي كنيد اين عادت را از سر كودك بيندازيد. ‌البته بيشتر کودکان مکيدن انگشت و پستانک و ديگر اشيا را خود به خود در سنين 2 تا 4 سالگي ترک مي‌کنند و همين باعث مي‌شود که دندان‌ها و فکين دچار آسيب نشود، ولي بعضي از آنها اين عادات را به مدت طولاني تکرار مي‌کنند که ممکن است باعث بي‌نظمي در قوس‌هاي دنداني شده و نيز دندان‌هاي جلو بيرون بزنند.

پستانک و پوسيدگي دندان‌ها

حتما شما هم ديده‌ايد كه برخي مادرها وقتي پستانك كودكشان روي زمين مي‌افتد آن را بر مي‌دارند، در دهان خودشان مي‌گذارند تا احيانا تميز شود و بعد آن را در دهان كوچولويشان مي‌گذارند، ولي دندانپزشكان به شدت با اين كار مخالف‌اند، چون با اين كار باعث پوسيدگي دندان‌هاي‌شيري مي‌شوند. دكترغلامحسين رمضاني، عضو هيات مديره انجمن دندانپزشكان كودكان ايران مي‌گويد: «ميكروب‌هاي مولد پوسيدگي در كنار مواد قندي و تغذيه نامناسب به مرور زمان پوسيدگي‌هاي شديد دنداني را به دنبال دارد.» هم‌زمان با رويش دندان‌ها در كودكان، ميكروب‌هاي پوسيدگي‌زا نيز در دهان شروع به فعاليت مي‌كنند كه هر چه اقدامات بهداشتي ضعيف‌تر باشد، اين ميكروب‌ها فعاليت بيشتري خواهند داشت.

دكتر رمضاني با اشاره به اين ‌باورهاي غلط در خصوص بهداشت دهان و دندان مي‌افزايد: «برخي از مادران نكات بهداشتي دهان و دندان كودك را به خوبي رعايت نمي‌كنند و در مواردي نيز با گذاشتن پستانك يا قاشق کودک در دهان خود به منظور تميز كردن آن، عملا ميكروب‌هاي پوسيدگي‌زا را وارد دهان او مي‌كنند.» اين متخصص در دندانپزشكي كودكان يادآور شد: «مشاهده شده است كودكاني كه مادران آنها از وضعيت بهداشتي مناسبي برخوردار نيستند، بيشتر از ساير كودكان دچار پوسيدگي‌هاي دنداني مي‌شوند.»

پستانك و گوش‌درد بچه‌ها

بد نيست بدانيد ‌استفاده از پستانك، مي‌‌تواند علاوه بر خطرات و زيان‌هاي قبلي، احتمال ابتلاي شيرخوار به عفونت‌هاي گوش را ‌نيز افزايش دهد.

به گزارش بي‌بي‌سي، در يك مطالعه كه توسط محققان مركز پزشكي اوترخت هلند انجام شده، مشخص گرديده كودكاني كه از پستانك استفاده مي‌‌كنند، 90 درصد بيشتر از ساير كودكان در معرض خطر ابتلا به عفونت‌هاي مكرر گوش مياني هستند.

پيش از اين، بيشتر پزشكان به‌ طور تجربي اعتقاد داشتند كه استفاده از پستانك، راه ورود انواع باكتري‌هايي است كه باعث عفونت گوش مي‌شوند، اما شواهد پژوهشي نداشتند تا اين كه مطالعه اي جديد انجام شد. در اين مطالعه حدود 500 كودك زير 4 سال، براي مدت 5 سال از لحاظ ابتلا به عفونت گوش مياني بررسي و پيگيري شدند و محققان از مقايسه گروهي كه عادت به مكيدن پستانك داشتند با آنهايي كه اين عادت را نداشتند، به اين نتيجه رسيدند كه اين برداشت تجربي پزشكان صحيح است.

از آنجا كه حلق و گوش، به هم مرتبط هستند، دهان راه خوبي براي ورود باكتري‌ها محسوب مي‌شود، ضمن اينكه اولين عفونت، باعث حساس شدن مجاري و بدن كودك به آن باكتري خاص شده و دوره‌هاي بعدي عفونت را به ‌دنبال دارد. درمان عفونت گوش مياني معمولاً پرهزينه است و عوارض خاص خود را دارد، به همين دليل، تكيه اصلي روي پيشگيري از اين عفونت است.

اگر شيرخواري همزمان هم پستانك مي‌‌مكد و هم به طور مكرر دچار عفونت گوش مياني يا «اوتيت مديا» مي‌‌شود، بهتر است به والدين او توصيه كرد به او پستانك ندهند.

استفاده از پستانك مي‌‌تواند راه خوبي براي ورود عفونت‌هاي گوارشي نيز باشد، چون كودك دائما پستانک‌ را از دهان خود بيرون مي‌‌اندازد و دوباره آن را برمي‌دارد.

 شايد اگر بررسي دقيقي روي ‌پستانك‌ها انجام ‌گيرد، مشخص شود كه چه تعداد زيادي از انواع ميكروب‌ها روي آن رفت‌وآمد دارند.

دکتر شکيلا نيکنام
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

 علل اشک ریزش خودبخودی کودک

اشک ریزش کودک

اصولا علل اشک ‌ریزش را می‌ توان این ‌طور دسته‌بندی کرد که:

1) تولید اشک زیادتر از حد طبیعی باشد (وجود ایرادی در غدد اصلی سازنده اشک)

2) اشکال در مسیر خروج اشک باشد که اصطلاحا انسداد مجرا نامیده می‌شود (دلیل آن اختلالی در کار خروج اشک از چشم و هدایت آن به داخل بینی است.)

یکی از علل مهمی که شیرخواران را به مطب چشم پزشک می‌آورند، همین اشک‌ریزش است. حدود 10 درصد نوزادانی که متولد می‌شوند، مبتلا به انسداد مجرای اشکی‌ هستند، یعنی موقع تولد، هنوز مجرای اشکی آنها به داخل بینی باز نشده و این شیرخواران با اشک‌ریزش و گاهی با ترشحات چرکی مواجه می‌شوند.

تجمع مواد کنار مژه‌ها و گاه چسبیدن مژه‌ها به هم خصوصا هنگام خواب و لزوم دستکاری پلک‌ها در موقع بیدار شدن از مشکلات عمده‌ای است که موجب نگرانی والدین می‌شود و معمولا مجبورند پلک‌ها را تمیز کنند تا چشم‌ها از یکدیگر بازگردد.

به طور کلی انسداد مادرزادی مجرای اشکی در بچه‌ها به سه صورت دیده می‌شود:

- اولین حالت، اشک ریزش مداوم بدون همراه بودن ترشحات چرکی است.

- دوم، اشک‌ریزش مداوم همراه با ترشحات چرکی به خصوص هنگام ماساژ کیسه اشکی است که این بیانگر انسداد کامل مجرای اشکی می‌باشد (این فرم شایعی است).

- سوم، اشک‌ریزش متناوب به خصوص هنگام سرماخوردگی است که بیانگر مشکلات بینی می باشد که هنگام سرماخوردگی شدت یافته و به طور موقت مجرای اشکی را می‌بندد.

هریک از سه حالت فوق باید توسط والدین مورد پیگیری قرار گیرد و بچه‌ توسط چشم‌پزشک معاینه شود.

معمولا این بچه‌ها نسبت به نور حساس نیستند، ولی قرنیه، شفاف و کره چشم سالم است و تنها انسداد مجرا مطرح است.

گریه کردن کودک

حدود 90 درصد این بچه‌ها تا سن یک سالگی انسدادشان برطرف می‌شود و والدین نباید نگران باشند. تنها لازم است معاینه شوند و دستور ماساژ صحیح و درمان طبی توسط پزشک معالج به والدین داده شود.

هیچ اقدام خاصی برای باز شدن مجرا لازم نیست و نباید در درمان جراحی سونداژ بی‌مورد عجله شود و باید منتظر بمانیم تا مجرا باز شود. تنها در موارد عفونت حاد کیسه اشکی است که سونداژ را زودتر از موعد توصیه می‌کنیم.

سونداژ یک عمل کاملا ساده و موفقیت‌آمیز است که در بیمارستان تحت بی‌هوشی عمومی انجام می‌شود.

بهترین زمان انجام سونداژ حوالی یک سالگی است و تاخیر می‌تواند شانس موفقیت را کم کند، ولی تا پنج سالگی هم به نظر من، بهتر است اولین اقدام سونداژ (به تنهایی) و یا سونداژ همراه با لوله‌گذاری باشد.

دكتر سیدضیاءالدین طباطبایی

دانشیار چشم پزشکی اربیت و اکلوپلاستیک دانشگاه تهران

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

مشکلات لوزه در بچه ها

معاینه لوزه ها

ما در ناحیه حلق لوزه‌های حلقی، لوزه‌های زبانی و لوزه بینی یا همان لوزه سوم را داریم.

لوزه‌ها، غدد کوچکی هستند که علیه عوامل خارجی، از بدن محافظت می کنند. برای همین سعی می‌کنیم از آنها مراقبت کنیم. اما گاهی اوقات، عوامل تحریکی وجود دارند که به حلق وارد شده و باعث تحریک لوزه‌ها می‌شوند.

اگر شما دهان‌تان را باز کنید، می‌توانید لوزه‌های برجسته خود را ببینید، اما لوزه سوم در معرض دید نیست و پشت بینی قرار دارد (سوراخ‌های بینی برخلاف تصور عامه به سمت بالا نیست، بلکه عمود بر صورت است) و فقط با عکس رادیولوژی می‌توان برجسته بودن آن را دید. علایم لوزه بسیار متنوع‌اند و برای تشخیص آن حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

معمولا والدین اطلاعات زیادی در مورد لوزه سوم و علایم بیماری آن در اطفال خود ندارند و متاسفانه جدی نگرفتن این مشکل در بچه‌های زیر سه سال، آنها را در معرض مشکلات جدی قرار می‌دهد. گوشه‌ای از این مشکلات را توضیح می‌دهم:

 

- این بچه‌ها تنفس دهانی دارند و هنگام خواب، با دهان باز نفس می‌کشند. از آنجا که قطر حلق در بچه‌ها هنوز کامل نشده است، هر عامل تحریکی می‌تواند در حجم و اندازه آن تغییر ایجاد کند و به بسته شدن راه اصلی هوا (بینی) منجر شود. لذا هوا از مسیر غیرطبیعی دهان، به همراه انواع عوامل آلرژی‌زا، میکروبی و عفونی، به طور مستقیم و بدون فیلترهای موجود در بینی، به حلق می رسد و باعث بیمار شدن کودک می شود.

 

- به دلیل فقدان اکسیژن کافی، قلب مجبور به پمپاژ جبرانی خون است و در صورت عدم درمان لوزه سوم، این بچه‌ها در آینده به مشکلات فشار خون دچار خواهند شد. ضمنا نرسیدن اکسیژن کافی، باعث عقب افتادن رشد جسمانی و کاهش حافظه و هوش در کودکان خواهد شد.

 

- از همه مهم‌تر تاثیرات وحشتناکی است که روی گوش و شنوایی دارد (محل لوزه سوم نزدیک شیپوراستاش در گوش است) و حتی امکان پارگی پرده گوش وجود دارد.

 

- از آنجا که این بچه‌ها با دهان باز می‌خوابند، به مرور چهره خاصی پیدا می‌کنند. فرم چانه و پشت لب بلند، باعث ایجاد دندان‌های کج و بدشکل در آنها می شود، یعنی نیاز به ارتودنسی دندان ها و شاید هم جراحی فک و دهان در آینده.

به والدین توصیه می‌کنم، ابتدا با از بین بردن عوامل حساسیت‌زای محیطی مثل ترک سیگار، عدم نگهداری از حیوانات و پرندگان خانگی، نظافت محیط از حشرات به خصوص سوسک و جلوگیری از قرار گرفتن بچه‌های مستعد در اجتماعاتی مانند مهد کودک که خطر عفونت‌های تنفسی زیاد است، از بیماری لوزه سوم پیشگیری کنند و در صورت بروز هر گونه علامتی، سریعا به پزشک مراجعه کنند.

دکتر کامران کامروا - متخصص گوش و حلق و بینی

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

چرا به کودک قطره آهن نمی ‌دهید؟!

قطره آهن

می خواهم این نکته مهم را به اطلاع پدر و مادرها برسانم که اگر می ‌بینند فرزندشان تمایل دارد از سجاده آن ها مُهر بردارد و بخورد و یا مواد دیگری مانند خاک گلدان و ... را می خورد، حتما برای بررسی این اشتیاق به خاک خوردن در فرزندشان، به پزشک متخصص مراجعه کنند.

دلیل هشدارم این است که خوردن خاک توسط بچه ‌ها، علامتی از کمبود آهن در آن ها است و از آنجا که کمبود عناصری مانند روی و آهن آثار ناخوشایندی در سلامتی دارد، باید برای تشخیص و درمان به موقع اقدام کنید.

کمبود آهن می‌تواند رشد جسمی و ذهنی کودک را کم کند، لذا باید به طور جدی پیگیری و درمان شود.

 

شاید دلیل این کمبود آهن را خودتان بهتر بدانید، بله منظورم اهمال‌ کاری بعضی از والدین درباره ی استفاده از قطره خوراکی آهن، از سنین شش ماهگی تا پایان دو سالگی است.

 

بعضی از والدین به دلیل ترس از رنگ گرفتن دندان‌ ها یا خرابی آن، قطره آهن تجویز شده را به درستی به کودک خود نمی ‌دهند.

 

مقابله با کمبود آهن فواید بی ‌شماری از جمله پیشگیری از کاهش IQ و هوش و تمرکز بچه‌ ها دارد، حتی در مورد پیشگیری از کوتاهی قد کودکان نیز می ‌توان وجود این عنصر حیاتی را موثر دانست.

 

فقر آهن چند مرحله دارد: در مراحل اولیه فقط آهن بدن کم می‌شود، ولی در مراحل آخر، کم ‌خونی هم اتفاق می ‌افتد که علامت آن معمولا با رنگ‌ پریدگی در بین مردم معروف است.

 

آهن عنصری است که علاوه بر خون، در قسمت ‌های دیگر بدن هم وجود دارد. منظورم این است که وقتی کم‌ خونی یا آنمی ایجاد می ‌شود، نشان می دهد کمبود آهن در بدن خیلی پیشرفته است و شما به علایم هشدار کم توجه بوده ‌اید.

 

کمبود آهن در ماهیچه‌ ها، باعث خستگی می ‌شود. همچنین کمبود آن در اعصاب می ‌تواند در یادگیری بچه‌ ها خلل ایجاد کند.

اگر این مشکل دیر کشف و درمان شود، می‌ تواند اثرات مادام‌ العمر روی کودکان باقی بگذارد

همان‌طور که در مورد ضرورت مصرف قطره آهن تذکر دادم، باید یادآوری کنم مقدار مصرف آن را باید مطابق با دستور پزشک تنظیم کنید، زیرا مصرف زیاد آن باعث مسمومیت می شود.

 

خطر کم ‌خونی فقر آهن در بچه ‌های 9 ماهه تا 2 ساله بیشتر است. البته در سنین مدرسه هم دیده می شود، ولی در این سن مصرف مکمل آهن(قطره یا قرص آهن) توصیه نمی‌شود و باید رژیم غذایی بچه‌ ها اصلاح شود و به جای مصرف غذاهای کم ‌ارزش مانند چیپس، پفک، سوسیس و کالباس، برای آن ها غذای خانگی با گوشت قرمز تهیه کنید. لبنیات، حبوبات و بعد غلات را هم باید برای تامین آهن به بچه‌ ها بدهید.

 

یادتان باشد در بچه ‌های کوچک اولین علائم کمبود آهن: بی ‌حوصلگی، کم‌ خوابی و کاهش اشتها است که در روزهای اول درمان، به وضوح علایم بهبود اشتها و خواب و تحرک را در کودک خود خواهید دید.

 

دکتر فریده موسوی - متخصص هماتولوژی اونکولوژی

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

کودکان را در وان کف ‌آلود، حمام نکنيد

کودک در وان کف ‌آلود

شايع‌ ترين علل سوزش ادراري در بچه‌ ها، التهاب پوست ناحيه کهنه شيرخوار(محل پوشک گرفتن) در اثر عفونت‌ هاي قارچي و التهاب‌ هاي پوستي ناشي از حساسيت‌ هاي تماسي است.

همچنين التهاب‌ مجرا در زمينه ي عوامل شيميايي و عفونت‌ هاي ادراري از عوامل شايع سوزش ادرار هستند.

در مطالعه ‌ها نشان داده شده است که انجام ختنه در دوره ي نوزادي ممکن است از التهاب و عفونت ادراري در پسر بچه ‌ها جلوگيري کند ولي بايد در نظر داشت که اگر عمل ختنه به خوبي انجام نشود و با التهاب زيادي همراه شود، امکان دارد خود به تنگي مجراي پسربچه‌ ها منجر شود که از عوامل سوزش ادراري است.

براي جلوگيري از سوزش ادرار کودکان مي ‌توان به والدين توصيه‌ هايي داشت:

مهم ‌ترين توصيه، رعايت مسايل بهداشتي و رفتاري کودکان است.

رعايت شست ‌و شوي دختربچه‌ ها از سمت جلو به عقب پس از اجابت مزاج، عدم نشاندن کودک در وان کف حين حمام کردن و بررسي کامل قبل از خروج از حمام و اجتناب از باقي ماندن کف صابون در ناحيه تناسلي از نکات مهم هستند.

برخي از مطالعات نشان داده که نشستن کودکان، به خصوص دختربچه ها، در وان پُر از کف، خطري براي بروز عفونت ادراري است.

جدا از اين، باقي ماندن کف صابون يا تماس آن با مخاط مجرا و ناحيه تناسلي چه در پسرها و چه در دخترها مي ‌تواند به سوزش ادرار موقتي منجر شود.

پوشاندن لباس‌ هاي تنگ زير يا شلوارهاي خيلي تنگ نيز از آن جا که باعث ايجاد تعريق زياد و التهاب ناحيه تناسلي مي ‌شود، مي‌ تواند به سوزش ادرار و احيانا عفونت‌ هاي ادراري منجر شود. پس لباس‌ هاي زير کودکان بايد گشاد انتخاب شود.

در انتخاب جنس پوشک نيز بايد دقت کرد. اين موضوع به خصوص براي شيرخواران و کودکاني با پوست حساس و خشک از اهميت زيادي برخوردار است زيرا مواد جاذب پوشک‌ ها از نظر کيفيت متفاوت بوده و در مورد استفاده از کهنه‌ ها نيز بايد در نظر داشت که باقي ماندن کف مواد پاک ‌کننده در پارچه مي ‌تواند مشکلات زيادي را به همراه داشته باشد. بهتر است جنس اين پارچه‌ ها را هر چه مي ‌توان لطيف ‌تر انتخاب کرد و با صابون بچه آن ها را شست و کاملا آبکشي کرد.

در مورد شيرخواران کم ‌سن‌ و سال نيز از آن جا که علل مختلفي براي گريه کردن آن ها وجود دارد، نمي ‌توان به خصوص در چند ماه اول زندگي به راحتي به تشخيص مشکلات ادراري رسيد.

از طرف ديگر، به ‌خصوص در شيرخواران مذکر، تنگي‌ هاي سر آلت مجراي تناسلي يا تنگي‌ ها و پرده ‌هاي ناقص که گاهي به طور مادرزادي در مسير مجراي ادرار وجود دارد، ممکن است به ادرار کردن قطره ‌اي و درد حين ادرار کردن منجر شود كه بسيار مهم است و بايد به موقع تشخيص داده شده و درمان شود؛ وگرنه به تدريج کليه ‌هاي کودک را تحت فشار قرار مي ‌دهد. پس هر درد و ناراحتي حين ادرار را جدي بگيريد و پيگيري کنيد.

دکتر عليرضا ناطقيان - فوق تخصص بيماري ‌هاي عفوني کودکان

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

راشیتیسم یا نرمی استخوان چیست؟

Rickets

راشیتیسم

راشیتیسم یا نرمی استخوان یک بیماری استخوانی در بچه ها است که موجب ضعیف شدن استخوان، پاهای پرانتزی و تغییر شکل در اندام ها می شود.

در این بیماران به دلایلی کلسیم، فسفر یا ویتامین دی به اندازه ی کافی در اختیار تولید استخوان قرار نمی گیرد.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا هستند؟

افراد زیر بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به نرمی استخوان هستند:

* شیر مادر ویتامین دی زیادی ندارد پس اگر بچه ای به مدت طولانی فقط از شیر مادر تغذیه کند و از مکمل ویتامین D استفاده نکند ممکن است در خطر ابتلا به راشیتیسم باشد.

* مصرف کم کلسیم

* قرار نگرفتن در معرض تابش آفتاب: ویتامین دی در پوست بدن انسان و با تابش نور آفتاب ساخته می شود. پس تابش ناکافی نور خورشید می تواند زمینه ساز راشیتیسم باشد.

* کسانی که پوست تیره دارند نیاز به نور بیشتری برای ساخت ویتامین دی دارند و در نور کم بیشتر در معرض کمبود ویتامین دی قرار می گیرند.

* کسانی که به لاکتوز حساسیت دارند به علت مصرف ناکافی لبنیات می توانند در معرض خطر این بیماری قرار بگیرند.

علائم راشیتیسم یا نرمی استخوان

مهم ترین آن ها عبارت هستند از خواب آلودگی، شلی و ضعف عضلانی، تاخیر در رشد، پای پرانتزی و مچ دست کلفت.

در موارد شدید ممکن است شکل قفسه ی سینه ی بچه تغییر کند.

تشنج هم از دیگر علائم حالات شدید بیماری است.

پزشک معالج بعد از معاینه ی بیمار، از رادیوگرافی استخوان ها و آزمایشات خون برای کمک به تشخیص استفاده می کند.

درمان نرمی استخوان

درمان این بیماری با تجویز کلسیم و ویتامین D است. معمولا چند ماه طول می کشد تا وضعیت بیمار به حد طبیعی برسد. بسیاری از تغییر شکل های اندام مانند پای پرانتزی با درمان دارویی خود به خود خوب می شوند.

در حالات شدید تغییر شکل استخوان ها ممکن است برای درمان، به جراحی نیاز باشد.

با این حال بعضی تغییر شکل های استخوانی که در لگن یا قفسه ی سینه به وجود می آید و یا مشکلات قدی که برای بیمار به وجود آمده ممکن است برای همیشه برای وی باقی بمانند.

پیشگیری از بروز راشیتیسم

با انجام اقدامات زیر می توان مانع از بروز بسیاری از موارد بیماری شد:

* در بچه هایی که فقط شیر مادر مصرف می کنند باید روزانه ویتامین D به صورت قطره ی مکمل استفاده کنند. اگر مادر شیرده هم ویتامین دی بیشتری مصرف کند میزان آن در شیر وی بیشتر می شود.

* بچه ها نیاز دارند تا روزی دو لیوان شیر مصرف کنند. این مقدار در نوجوانان باید به روزی 3 تا 5 لیوان افزایش پیدا کند.

* در بچه هایی که به شیر حساسیت دارند باید کلسیم را به صورت مکمل های غذایی به بچه داد.

دکتر مهرداد منصوری – ایران ارتوپد

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

مسمومیت کودک با مواد شوینده

بازی کودک با ماشین لباسشویی

این روزها همه مشغول کار خانه تکانی به مناسبت نزدیک شدن به سال نو و ایام عید نوروز هستند.

این کار علی رغم به همراه داشتن خستگی جسمی، باعث ایجاد نشاط و شادابی در افراد می شود. در این بین باید مراقب بود که این شادی تبدیل به غم و ناراحتی نشود. یکی از مواردی که باعث ناراحتی خانواده ها می شود ، مسمومیت کودکان با مواد شوینده است که این روزها برای نظافت منزل زیاد از این مواد استفاده می شود.

پس خیلی مواظب باشید که این مواد در دسترس کودکان قرار نگیرند.


علائم مسمومیت با مواد شوینده

اگر کودک در اثر مصرف مایعاتی مثل سفیدکننده‌ها (مثل وایتکس) یا جوهرنمک دچار مسمومیت شود، علائمی مانند قرمزی، ورقه ورقه شدن پوست و تورم دهان و سوزش در وی ایجاد می‌شود. تحمل کودک اینجاست که دیگر تمام می‌شود و بی‌قراری می‌کند.

علائم در مورد سفیدکننده‌ها و جوهرنمک معمولا مشترک است، ولی ضایعات در این دو مورد متفاوت است.

سفیدکننده‌ها قلیایی و بسیار خطرناک‌تر از مواد اسیدی مثل جوهرنمک هستند و معمولا بافت را سوراخ و سوختگی شدید ایجاد می‌کنند، در صورتی که سوختگی اسیدی مثل جوهرنمک ممکن است سطح مخاط را بسوزاند و سوختگی منتشر و وسیع که تمام دستگاه گوارش را درگیر کند، اتفاق نمی‌افتد.

 

بهبود مسمومیت با مواد شوینده

در سوختگی با مواد شوینده، مهم‌ترین مساله برای پزشک کنترل سیستم تنفسی و راه‌های هوایی است، زیرا احتمال سوختگی راه‌های هوایی خیلی بالاست و سوختگی در این نواحی باعث تورم می شود و در پی آن مسیر عبور هوا تنگ شده و بیمار دچار علائم کمبود اکسیژن در بدن خواهد شد که در این وضعیت مداخلات پزشکی خیلی جدی‌تر خواهد بود.

در چنین مواردی لوله مصنوعی گذاشته و کمک تنفسی به فرد داده می‌شود و تنها توصیه‌ای که در سوختگی با مواد قلیایی مثل سفیدکننده‌ها به خانواده‌ها می‌توان کرد، این است که دادن شیر به فرد مسموم می‌تواند کمک‌کننده باشد، ولی در موارد دیگر هیچ اقدام خاصی از سوی خانواده‌ها نباید انجام گیرد.

آنچه در رابطه با مسمومیت با شوینده‌ها اهمیت دارد، مشکلات تنفسی است و خود شوینده خطر جدی برای بیمار ایجاد نمی‌کند، یعنی ممکن است ماده شوینده تنها داخل معده سوختگی سطحی ایجاد کند که نهایتا دفع می‌شود، ولی عوارضی که باید جدی گرفته شود تورمی است که در راه‌های هوایی ایجاد می‌شود.

در این مسمومیت‌ها به دلیل عدم جذب مواد توسط ذغال فعال نمی‌توان از این دارو استفاده کرد، اما خوشبختانه باید بگوییم سوختگی‌های شیمیایی در داخل معده کمترین آسیب را می‌زنند، چون معده دارای اسید بسیار قوی‌ای است.

طبیعتا اسید ضعیف‌تر با ورودش به معده نمی‌تواند آثار مخربی داشته باشد و مواد قلیایی هم از این امر مستثنا نیستند و بعد از ترکیب با اسید معده اثر سوء مهمی نمی‌گذارند، اما آنچه در این بین دارای اهمیت است و مورد توجه خاص پزشکان قرار می‌گیرد، تحت نظر بودن بیمار از نظر سیستم تنفسی است.

اما گاهی نیز در برخی بیماران دیده شده که ورود این مواد شیمیایی به روده، باعث سوختگی آن شده است که به دنبالش کودک از درد شکم شکایت می‌کند.

این علائم معمولا دیر ظاهر می شوند، به همین دلیل این بیماران حدود 6 تا 12 ساعت بستری می‌شوند و این همان زمانی است که اگر آسیبی به روده‌ها رسیده باشد، علائم به صورت درد شکم یا در بی‌قراری کودک مشخص می‌شود و اقدامات درمانی و تشخیصی بعدی برای کودک صورت می‌گیرد.

در سوختگی با مواد شوینده، مهم‌ترین مساله برای پزشک، کنترل سیستم تنفسی و راه‌های هوایی است.

نکات طلایی برای پیشگیری از مسمومیت

1 ـ کودکان، به خصوص کودکانی که تازه راه می‌افتند، بیشتر در معرض خطر مسمومیت قرار دارند. پس باید آنها را همیشه تحت نظر داشته باشید، زیرا آنها خیلی سریع عمل می‌کنند و لحظه‌ای غفلت ممکن است باعث مسمومیت‌شان شود.

دسترسی کودک به مواد مسمومیت زا

2 ـ مادران معمولا مواد شوینده را جایی قرار می‌دهند که در دسترس‌شان باشد، اما باید بدانید که شما با این کار سلامتی کودک تان را در معرض خطر قرار می‌دهید. پس لازم است آنها را در جایی بگذارید که کودک نتواند آنها را بردارد.

 

3 ـ مواد هیدروکربنی مثل نفت به دلیل شباهتی که با آب دارد، چنانچه در منزل نگهداری شود می‌تواند از عوامل زمینه‌ساز مسمومیت در کودک باشد، پس موادی مثل بنزین، نفت و ضد یخ را نباید در منزل نگهداری کرد.

 

4 ـ هرگز مواد شوینده‌ای مثل سفیدکننده‌ها را از ظرف اصلی خودشان به ظروف دیگر مثل بطری‌های آب یا نوشابه منتقل نکنید، چون حتی بچه‌های بزرگ‌تر هم ممکن است به جای نوشیدنی، آن را مصرف کنند.

 

5 ـ نگهداری از مواد غذایی و شوینده‌ها در یک مکان امری شایع بین خانواده‌هاست که این کار خیلی خطرناک و غیربهداشتی است، پس لازم است که این مواد را جدا از هم، در مکان های مختلفی نگه دارید.

 

6 ـ هنگام کار با مواد شیمیایی و شوینده‌ها نباید از کودکان غافل شد و آنها را باید همواره تحت نظر داشت.

 

7 ـ برای آموزش کودکان می‌توان برایشان داستان‌هایی به زبان کودکانه گفت که آنها را از عواقب بد استفاده از مواد مسمومیت‌زا آگاه کند. علاوه بر خانواده‌ها، رسانه‌های عمومی مثل رادیو و تلویزیون و همچنین مربیان مهدکودک نقش مهمی در آموزش کودکان دارند.

 

8 ـ گاهی با بررسی وسایل اتاق کودک می‌توان جلوی بروز مسمومیت کودک را گرفت، زیرا برخی از کودکان داروها و برخی مواد سمی را در اتاقشان مخفی می‌کنند.

 

9 ـ با نزدیک شدن به ماه‌های آخر سال برخی از خانواده‌ها درصدد رنگ کردن منزل خود برمی‌آیند. رنگ نقاشی و تینر یا نفت از مواد مسمومیت زا هستند.عدم توجه و غفلت والدین در چنین مواقعی می‌تواند آثار غیرقابل جبرانی داشته باشد. پس لازم است در چنین مواقعی بیشتر مراقب کودکان مان باشیم.

 

10 ـ درب کمدهایی که در آن ها مواد شیمیایی یا شوینده‌ها نگهداری می‌شود، همیشه باید قفل باشد.

 

11 ـ گل‌ها و گیاهان نیز می‌توانند باعث مسمومیت در کودکان شوند، گیاهانی مثل دیفن باخیا و خرزهره. پس حتی‌الامکان از نگهداری چنین گیاهانی در منزل خودداری شود، یا در مکانی دور از دسترس کودکان باشند.

 

12 ـ هنگام بروز حادثه، دستپاچگی و به دنبال آن فراموشی، امری کاملا شایع است، پس لازم است قبل از وقوع هر حادثه‌ای پیش‌بینی‌های لازم را انجام دهیم. بهتر است شماره تلفن پزشک کودک، شماره تلفن مرکز کنترل مسمومیت (09646)‌ و شماره تلفن اورژانس (115)‌ در کنار میز تلفن نصب شود.

بخش تغذیه و سلامت تبیان

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

فرزندان مادران شاغل سالم ترند یا خانه دار؟


یک پژوهش جدید نیز نشان داده است زنانی که کار پاره وقت دارند، فرزندانشان سالم‌تر هستند.


مادر شاغل

یک مطالعه 20 ساله و گسترده بر روی 89 هزار کودک در آمریکا نشان داد، بچه هایی که مادران‌ آنها بیرون از خانه کار می‌کنند، 200 درصد بیشتر از کودکانی که مادران‌ آنها خانه دار هستند، دچار حملات آسم، بستری‌شدن شبانه و جراحات و مسمومیت‌ها می‌شوند.

بچه‌هایی در این پژوهش شرکت کردند بین 7 تا 17 سال سن داشتند و به مدرسه می رفتند و کوچک‌ترین خواهر یا برادر آن‌ها هم حول و حوش سن مدرسه بود.

هدف پژوهشگران از حذف کودکان کمتر از سن مدرسه این بود که تنها فرزندانی را بررسی کنند که اشتغال یا اشتغال نداشتن مادران‌ آنها به خاطر سن‌ این بچه‌ها نباشد.

از سوی دیگر، در این مطالعه برخی عوامل بنیادی مانند بیماری کودک نیز در نظر گرفته شد که گاهی باعث می‌شود مادری از شغل خود انصراف بدهد و در خانه بماند.


مطالعات قبلی خلاف این را می گفتندیافته‌های جدید، نتایج مطالعات پیشین را به چالش می‌کشد که نشان داده بودند سلامتی کودکان مادران شاغل در وضعیت بهتری است. در یافته‌های پیشین مشخص شده بود، عواملی مثل افزایش درآمد، داشتن بیمه بهداشتی و افزایش اعتماد به‌ نفس مادر شاغل باعث می شود فرزندان سالم‌تری داشته باشد.

مطالعات قبلی می گفتند وقتی مادری شاغل است، درآمد خانواده افزایش می‌یابد و این امر باعث می‌شود تا خانواده بهتر بتواند از پس هزینه‌ها برآید و امکانات بهتری برای کودک از نظر تغذیه فراهم کند. همچنین افزایش اعتماد به نفس مادر به دلیل اشتغال، در سلامت روانی کودک تاثیر مثبت دارد.


مراقبت بیشتر، سلامت بیشترپژوهش جدید بیان می دارد محدودیت وقت، به مادران شاغل فشار زیادی وارد می‌کند و ممکن است باعث شود نظارت یا مراقبت کمتری در مورد کودکان خود داشته باشند.

سلامتی کودک تا حدودی تحت تاثیر مدت زمانی است که صرف او می‌شود و طبیعی است که انجام فعالیت‌های مختلف داخل خانه مانند نظافت یا تهیه غذا که معمولا مسئولیت اصلی مادر است، زمان کمتری برای مادر شاغل جهت رسیدگی به کودک باقی می گذارد.

نتایج تحقیقات بیانگر آن نیست که مادران نباید بیرون از منزل کار کنند، بلکه ضرورت تنظیم برنامه هایی برای کمک به مادر در نگهداری و مراقبت صحیح از فرزندانش را نشان می دهد


فرزندان مادران شاغل، تغذیه ناسالم و تحرک بدنی کمی دارندموسسه مطالعه سلامت کودک با بررسی بیش از 12 هزار و 500 کودک پنج ساله نشان داد، فعالیت بدنی کودکانی که مادر شاغل دارند کمتر است و احتمال این که غذاهای ناسالم بخورند نیز بیشتر است.

نتایج این تحقیقات در نشریه اپیدمی شناسی و سلامت کودک منتشر شده است.

محققان دریافتند کودکان مادران شاغل، در میان وعده های غذایی خود، نوشیدنی های شیرین بیشتری می نوشیدند. همچنین این کودکان حداقل دو ساعت در روز را به بازی با رایانه و یا تماشای تلویزیون می گذراندند، در حالی که کودکان مادران خانه دار کمتر از دو ساعت را صرف این گونه فعالیت ها می کردند.

کودکان مادران شاغل بیشتر با وسیله نقلیه به مدرسه می رفتند،‌ در حالی که کودکان مادران خانه دار، تا مدرسه پیاده می رفتند یا دوچرخه سواری می کردند.

پروفسور "کاترین لاو" مجری این تحقیقات با اشاره به اشتغال یک یا هر دو والدین در بسیاری از خانواده ها گفت: احتمالا والدین به دلیل کمبود وقت نمی توانند غذاهای سالم و فرصت انجام فعالیت های بدنی را برای فرزندان شان فراهم کنند.


و اما پژوهشی دیگر ...

کار کردن مادر شاغل در خانه

یک پژوهش جدید نیز نشان داده است زنانی که کار پاره وقت دارند، فرزندانشان سالم‌تر هستند.

محققان دریافته‌اند احتمال ابتلا به چاقی در کودکانی که مادران آنها شغل نیمه وقت دارند، بسیار کمتر از کودکانی است که مادرانشان فقط خانه دار هستند و یا در مشاغل تمام وقت کار می‌کنند.

همچنین این پژوهش نشان می‌دهد فرزندان زنانی که شغل نیمه وقت دارند، کمتر از وعده‌های غذایی ناسالم استفاده می‌کنند، کمتر تلویزیون تماشا می‌کنند و به لحاظ جسمی فعال‌تر و پرتحرک‌تر از سایر همسالان خود هستند.


حرف نهاییدر کل باید گفت نتایج تحقیقات بالا بیانگر آن نیست که مادران نباید بیرون از منزل کار کنند، بلکه ضرورت تنظیم برنامه هایی برای کمک به مادر در نگهداری و مراقبت صحیح از فرزندانش را نشان می دهد.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

حقایقی درباره ی چشم نوزادان

چشم نوزاد

تکامل دید نوزاد و کودک امری بسیار پیچیده و پیشرفته است که با تکامل چشم‌ ها و مراکز اختصاصی مغزی و تحت فرمان ژنتیکی انجام می ‌شود.

چند روز پس از تولد، نوزاد در مقابل نور شدید باید چشمک بزند. مردمک‌ چشم نوزاد در هنگام تولد، در مقابل نور باز و بسته می ‌شود، ولی به علت تنگی شدید مردمک ممکن است والدین متوجه آن نشوند.

در 6 هفتگی، نوزاد باید به نگاه والدین توجه کند و دید خودش را متوجه آن ها نماید.

در 2 یا 3 ماهگی باید اشیای رنگی را مورد توجه قرار دهد و آن ها را لمس کند.

حرکات غیر متقارن دو چشم و احساس لوچ بودن چشم‌ ها در نوزاد، تا 4 ماهگی غیرطبیعی نیست، ولی پس از 4 ماهگی اگر چشم انحراف داشته باشد، قطعا غیر طبیعی بوده و باید به چشم‌ پزشک متخصص ارجاع کرد.

عدم توجه به والدین در چند هفتگی و مالش شدید چشم‌ ها با دست، علایم عدم دید طبیعی در نوزاد است و باید به آن توجه خاص کرده و به چشم ‌پزشک مراجعه کرد.

حرکات چرخشی چشم‌ ها(نیستاگموس) که در 2 ماهگی آغاز می ‌شود نیز طبیعی نیست و باید به چشم‌ پزشک مراجعه کرد.

والدین باید به هر عارضه و هر نوع امر غیرطبیعی در چشم‌ های نوزاد خود توجهی خاص و دقیق داشته باشند، زیرا اکثر این عوارض در صورت تشخیص به موقع، قابل پیشگیری و حتی درمان هستند

هنگام تولد، رنگ قرنیه، عدسی چشم و محیط درونی چشم شفاف است و هرگونه کدورت و سفیدی در این مسیر غیر طبیعی بوده و لازم است نوزاد معاینه ی دقیق شود.

رنگ عنبیه نوزادان اکثرا در اثر تشکیل نشدن سلول ‌های رنگینه ‌ای سطحی عنبیه، کم‌ رنگ و اکثرا آبی رنگ است که به مرور با تشکیل سلول‌ های رنگینه ‌ای پُررنگ می ‌شود.

هنگام تولد، قطر چشم نوزاد(از جلو به عقب) کوتاه ‌تر از قطر چشم بزرگسالان است که باعث دوربینی شدید نوزادان می ‌شود. این دوربینی به مرور با بزرگ شدن قطر چشم در کودکی کاهش یافته و ناپدید می ‌شود که می ‌تواند حتی به نزدیک ‌بینی(میوپی) تبدیل شود.

چشم نوزاد

مسیر خروج اشک از چشم که از کانال‌ هایی به داخل بینی راه دارد، هنگام تولد تکامل یافته، ولی ممکن است این مسیر خوب باز نباشد و اشک در چشم باقی بماند، ولی به علت ترشح نشدن اشک در چند هفته اول تولد ممکن است به این امر توجه نشود و در ماه‌ های بعد از تولد متوجه آن شویم.

والدین می ‌توانند با مالش این مسیر خروجی اشک از فضای بین چشم و بینی از طرف بالا به پایین(به طرف بینی)، به باز شدن این مسیر خروجی اشک کمک کنند.

یک نوزاد نارس با وزن کم(حدود 1500 گرم و سن کمتر از 7 ماه جنینی) حتما باید به وسیله چشم ‌پزشک متخصص بررسی شود، به دلیل این که تکامل شبکیه تا هنگام تولد کامل نیست و تولد زودرس باعث تشکیل بافت ‌ها و عروق غیر طبیعی در سطح شبکیه ی چشم می‌ شود که نهایتا می ‌تواند به خون ‌ریزی و کنده شدن شبکیه منجر شود که با درمان لیزری می‌ توانیم از این‌ گونه عوارض جلوگیری نماییم.

والدین باید به هر عارضه و هر نوع امر غیرطبیعی در چشم‌ های نوزاد خود توجهی خاص و دقیق داشته باشند، زیرا اکثر این عوارض در صورت تشخیص به موقع، قابل پیشگیری و حتی درمان هستند.

 

دکتر هرمز شمس - استاد چشم‌ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

شکل سر نوزاد مهم است

شکل سر نوزاد

پهن و نامتقارن شدن سر نوزاد يک پديده شايع در هنگام زايمان است. اگر زايمان به روش سزارين باشد، معمولا اين تغيير شکل اتفاق نمي ‌افتد.

از آن جا که استخوان جمجمه ي سر از 8 تکه تشکيل شده، براي عبور سر نوزاد از مجراي کانال زايماني لبه ‌هاي اين استخوان‌ ها روي هم قرار مي‌ گيرد تا سر نوزاد کوچک ‌تر شود و از کانال زايماني عبور کند و پس از عبور از کانال نيز مجددا اين استخوان ‌ها روي هم قرار مي‌ گيرند.

اما گاهي تا قرار گرفتن استخوان‌ ها روي همديگر، چند روزي طول مي ‌کشد و اين، امري نيست که ماه‌ ها و هفته ‌ها طول بکشد. اين تغيير شکل استخواني ظرف چند روز طبيعي مي ‌شود.

گاهي در اثر انقباضات رحمي در موقع زايمان يا در شرايطي که سر جنين داخل رحم روي استخوان لگن مادر فشار بياورد، ممکن است اين حالت به خون ‌ريزي زير لايه استخوان سر نوزاد منجر شود. اين خون ‌ريزي بعد از چند هفته و به ندرت بعد از چند ماه جذب مي‌ شود و اگر در مواردي جذب نشود، کلسيم در آن رسوب مي ‌کند و حالت استخواني به خود مي ‌گيرد و از حالت نرمي خارج مي ‌شود. حتي اين حالت استخواني هم ظرف چند ماه طبيعي مي ‌شود.

بروز تورم در سر نوزاد

گاهي در اثر فشارهاي داخل رحمي ممکن است قسمتي از سر بچه ورم کند که اگر چه خون‌ ريزي رخ نمي ‌دهد ولي ورم در قسمتي از سر موجب برجستگي مي ‌شود.

اين حالت در محدوده جغرافيايي يکي از استخوان ‌ها ايجاد مي‌ شود. خون‌ ريزي در يک تکه از استخوان ‌ها ايجاد مي ‌شود اما اين ورم هم بعد از تولد، معمولا ظرف 2 هفته جذب مي ‌شود و سر، شکل طبيعي پيدا مي ‌کند.

تغيير ديگر، مربوط به شکل سر است. شکل سر به عوامل مختلفي از جمله توارث ارتباط دارد. سر پدر و مادر هر شکلي داشته باشد، ممکن است سر نوزاد هم مانند آن ها شکل پيدا کند و اين جنبه ارثي مساله است و ناهنجاري محسوب نمي ‌شود. اما مواردي هم وجود دارد که ممکن است مشکل و ناهنجاري باشد. براي مثال، اگر در بچه‌ ها استخوان‌ ها با هم جوش خورده باشد، در اين صورت، مانع رشد مغز کودک مي ‌شود. هر چه مغز بچه بزرگ ‌تر مي ‌شود، استخوان ‌هاي جمجمه هم بايد بازتر شوند.

در صورتي که استخوان‌ ها به ‌طور غير طبيعي و در زمان نامناسب به هم بپيوندند، رشد مغز ميسر نخواهد بود و شکل سر غيرعادي مي ‌شود و بايد تحت درمان و جراحي قرار گيرد. استخوان‌ ها با جراحي از هم جدا مي ‌شود تا مغز بتواند رشد کند و در اثر رشد، سر کودک تغييرات نامناسبي پيدا نکند.

نوزاد

هيدروسفالي يا تجمع آب در سر نوزاد

نوع ديگر ناهنجاري‌، تجمع آب در سر نوزاد است که به آن هيدروسفالي گفته مي ‌شود. در واقع، مايعي که دور مغز است به ‌طور طبيعي توليد و سپس از مجراي ديگر جذب مي‌ شود. اگر قسمتي از مسير توليد و يا محل جذب بسته شود، مايع در آن تجمع پيدا مي‌ کند و سر بچه روز به روز بزرگ‌ تر مي ‌شود.

اگر زود متوجه اين حالت شويم، با قرار دادن لوله، اين مشکل برطرف شده و انسداد رفع مي ‌شود. بنابراين سر کودک هم حالت طبيعي پيدا خواهد کرد اما اگر متوجه نشويم، آب اضافي اجازه رشد به مغز نداده و کودک دچار مشکلات ديگري مي ‌شود.

گاهي به ندرت سر دچار کيست مي ‌شود و اين موجب تغيير ظاهري جمجمه مي ‌شود.

بهترين وضعيت براي خواب نوزاد

بهتر است کودک را عادت دهيد به جهات مختلف خوابانده شود چون استخوان ‌هاي جمجمه نرم است، به خصوص اگر نوزاد نارس باشد.

اگر هميشه يک طرف بخوابد، بعد از مدتي عضلات او به همان حالت عادت کرده و حالت شل يا سفت پيدا مي‌ کنند.

فشار روي يک نقطه ي سر کمي استخوان را صاف‌ تر مي ‌کند.

خواباندن نوزاد به جهات مختلف خوب است اما اگر والدين فکر کنند خواباندن به يک جهت سبب برطرف شدن شکل نامناسب سر مي ‌شود و مي‌ توانند به سر بچه شکل دهند، اين ‌طور نيست و بايد بدانند که اين يک عقيده غلط است.

دکتر عليرضا مرندي - فوق‌ تخصص نوزادان

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

مدفوع نوزادتان چه رنگي است؟

پوشک کردن نوزاد

يکي از کارها يي که مادران بايد براي نوزادشان انجام دهند، بررسي مدفوع او است.

معمولا نوزادان سالم در يکي دو روز اول بعد از تولد، يک مدفوع سبز تيره ي چسبنده که "مکونيوم" نام دارد، دفع مي‌ کنند.

پس از آن، در نوزاداني که شير مادر مي‌ خورند، دلمه‌ هاي شير در مدفوع ديده مي ‌شود و رنگ آن معمولا زرد و کمي آبکي است.

بايد توجه کرد که در مدفوع نوزاد سالم نبايد هيچ‌ گونه خلط، بلغم يا خون ‌ديده شود.

مدفوع نبايد بيش از اندازه آبکي باشد، ضمن اينکه در يک نوزاد طبيعي، مدفوع هيچ‌ گاه سفت و خشک نيست، بلکه بايد کاملا شل و نرم باشد و هيچ ‌گاه نبايد مدفوع گلوله گلوله سفت دفع کند.

مادر بايد به قوام، رنگ و محتوياتي که غير از شير در مدفوع وجود دارد، توجه کند.

يک ‌سري از علايم مهم هم هستند که مربوط به مدفوع نيست، علامت اول مثل نوزادي که شکم ‌اش خيلي شل کار مي ‌کند و اطراف مقعدش سوخته است. اين علايم ممکن است به دليل ايجاد مشکل در هضم و جذب کربوهيدرات‌ هاي بدن نوزاد باشد. در اين صورت، اگر مادر حتي هيچ ‌گونه خلط و بلغم در مدفوع نوزادش نبيند، بايد به پزشک مراجعه کند.

علامت مهم ديگر زماني است که مادران وقتي نوزادشان را با دست مي‌ شويند، احساس مي ‌کنند که مدفوع بيش از حد چرب است و لازم است دست‌ شان را چند بار با صابون بشويند تا چربي ناشي از شستن بچه از دست ‌شان پاک شود. اين علامت نيز غيرطبيعي است و لازم است که حتما به پزشک مراجعه کنند.

اگر مادران ديدند که قوام مدفوع سفت‌ تر از حالت طبيعي است، يا نوزاد هنگام مدفوع کردن بيش از حد زور مي ‌زند، باز بايد به پزشک مراجعه کنند زيرا در نوزادان به هيچ‌ وجه انتظار ديدن مدفوع سفت و خشک را نداريم.

پوشک، نوزاد

اگر مادر ديد شکم نوزاد بيش از حد کار مي ‌کند، باز بايد پزشک را در جريان قرار دهد.

پس از اينکه دوره نوزادي گذشت، در کودکاني که شير مادر مي ‌خورند مدفوع همچنان بايد شل و نرم بوده و هيچ ‌گونه بوي بدي نداشته باشد. منظور، بوي نفوذکننده‌اي است که مدت‌ ها در اتاق مي‌ ماند.

بايد بدانيد در مدفوع کودکان در تمام گروه‌ هاي سني شامل دوره نوزادي، شيرخوارگي، پيش ‌دبستاني و مدرسه و نوجوانان دو رنگ هميشه غيرطبيعي است؛ يکي مدفوع قرمز و ديگري مدفوع سفيد رنگ است. در اين حالت بايد هر چه سريع ‌تر کودک را به پزشک ارجاع داد.

بنابراين اگر رنگ مدفوع به قرمزي و سفيدي تمايل داشت، بوي خيلي تندي داشت، خيلي چرب بود، رگه‌ هاي خون در آن ديده شد، مدفوع حالت ژله‌ اي صورتي رنگ داشت، يا خون واضح در آن وجود داشت، بايد کودک توسط پزشک متخصص معاينه شود.

بعضي از مادران مي ‌گويند چون رنگ مدفوع کودک ‌شان، سبز است، شايد پهلوها يش سرماخورده است، ولي در معاينات معلوم مي شود کودک حال عمومي خوبي داشته و مشکلي ندارد و اصلا جاي نگراني نيست.

همان ‌طور که گفتم، فقط رنگ مدفوع قرمز و سفيد غير طبيعي است.

 

دکتر مهناز صادقيان - فوق‌تخصص گوارش کودکان

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

8 باور غلط درباره خواب کودکان

نوزاد خوابیده

خوب خوابیدن بیش از آن که برای والدین مهم باشد، برای یک نوزاد مهم است. در این رابطه عقاید متفاوت درست و غلطی وجود دارد.

بسیاری از والدین اطلاعات ضعیفی در این رابطه که یک نوزاد به چند ساعت خواب در طول شبانه‌ روز نیاز دارد یا این که چه موقع باید او را بخوابانند و کمی به حال خود رها کنند، دارند.

در این جا برخی از عقاید درست و غلط را با هم مرور می‌ کنیم:

 

* نوزادان باید در طول شبانه ‌روز 12 ساعت بخوابند

اشتباه است. نوزاد تازه متولد شده به 16 تا 17 ساعت خواب و کودک 3 ساله به 12 ساعت خواب نیاز دارد.

هر چه سن کودک بالاتر رود، میزان نیاز او به خواب کمتر خواهد شد. مثلا یک کودک 6 ساله به 10 ساعت و یک کودک 12 ساله به 9 ساعت خواب نیاز دارد.

با این حال باز هم همه ‌چیز به خود کودک بستگی دارد.

 

* نشانه‌ کم‌ خوابی یا بد خوابی در کودکان کبودی و سیاهی زیر چشم است.

اشتباه است. از جمله نشانه‌ های کم‌ خوابی در کودکان، بد بیدار شدن صبحگاهی، خستگی در طول روز، بیداری ‌های مداوم شبانه و تند خویی است.

 

* خواباندن کودکان سر یک ساعت مقرر بی‌ فایده است.

اشتباه است. خواباندن کودکان سر یک ساعت مقرر به آن ها در ایجاد تدریجی یک خواب خوب و پیشگیری از بروز اختلال در ریتم خواب و خواب سبک داشتن کمک می ‌کند.

گریه کودک

 

* وقتی کودک شب‌ ها گریه می ‌کند باید به او در دوباره خوابیدن کمک کرد.

اشتباه است. خواب کودکان از سیکل ‌های گوناگون و بیداری ‌های کوتاه‌ مدت بین هر سیکل تشکیل شده است.

برخی از این بیداری ‌ها با گریه همراه است. در صورتی که والدین با هر بار بیدار شدن کودک به سمت او بروند و سعی در خواباندن او داشته باشند، کودک به این امر عادت می ‌کند و بدون آمدن آن ها مجددا نخواهد خوابید. تنها در صورتی که کودک به گریه افتاد و گریه او قطع نشد، لازم است والدین برای اطمینان حاصل کردن از این که مشکلی پیش نیامده به او سر بزنند. حتی در این حالت نیز نباید او را بغل کرد و از تخت بیرون آورد.

 

* خروپف کردن کودکان طبیعی است.

اشتباه است. در صورتی که کودک سرماخورده باشد، خروپف طبیعی است اما اگر خروپف بدون دلیل بود، ممکن است لوزه‌ های کودک خیلی بزرگ باشد و در این حالت باید با پزشک مشورت کرد.

 

* وقتی کودکی دست و پایش را می ‌کشد یعنی خوابش می ‌آید.

اشتباه است. نشانه‌ های خواب ‌آلودگی در کودکان شامل خمیازه کشیدن، مالیدن چشم و گریه بی‌ دلیل است.

 

* خواب نیمروزی باید حداکثر 30 دقیقه باشد.

اشتباه است. مدت زمان خواب نیمروزی در کودکان مختلف متفاوت است و به نیازهای کودک بستگی دارد.

در کل خواب نیمروزی نباید خیلی طولانی و بیش از نصف روز باشد.

 

* دمای مناسب اتاق برای خواب کودک 22 درجه است.

اشتباه است. درجه حرارت ایده ‌آل برای خواب‌ کودکان بین 18 تا 20 درجه سانتی‌ گراد است.

سلامتیران
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

پوشک همیشه مهربان نیست!

تحریکات پوستی در اثر استفاده از پوشک

کودک

این نوع تحریکات پوستی در میان نوزادان و کودکان نوپا بسیار رایج است و معمولا در اثر رطوبت و خیسی مداوم و خشک کردن پوست های نازک و حساس به وجود می آید.

برخی کودکان بیشتر در معرض جوش ها و تحریکات پوستی هستند و هر چه قدر پوشک آن ها عوض شود و او را تمیز نگه دارید فایده ای ندارد.

برخی عوامل محرک که منجر به تحریکات پوستی به هنگام بستن پوشک می شوند، عبارت هستند از:

* ادرار

* مدفوع

* باکتری های مربوط به ادرار و مدفوع

* پاک کننده ها و صابون های قوی

* مواد معطر

* مواد پلاستیکی دور پوشک

برخی از انواع تحریکات پوستی که در اثر بستن پوشک ایجاد می شوند و بسیار هم متداول هستند، عبارتند از:

* خراش هایی که در اثر بستن پوشک به وجود می آیند و آماس پوست

* خیس بودن پوشک نوزاد برای مدت طولانی یا حساسیت هایی که خود پوشک در برخی نوزادان ایجاد می کند.

* نواحی حساس بین پاها، خصوصاً بالای ران ها که خیلی سریع قرمز می شوند و ورم می کنند.

اگزما

* در اثر مواد حساسیت زا، سوزش آور، عوامل محیطی و عوامل وراثتی ایجاد می شود.

* اگزما، اغلب در نوزادان 6 تا 12 ماهه شایع است.

* ممکن است ابتدا در سایر قسمت های بدن به وجود آید و بعد پای نوزادان را نیز درگیر کند.

* اگزما با قرمز شدن پوست و زبر شدن و پوسته پوسته شدن آن در ناحیه کشاله ران ها همراه است.

* اگزما را می توان به راحتی با برخی پمادهای دارویی بر طرف کرد.

عفونت مخمر

* اغلب در دوران مصرف آنتی بیوتیک و یا پس از مصرف آن ایجاد می شود.

* این جوش ها بسیار ظریف و البته دردناک هستند و اغلب در نواحی اطراف اندام های تناسلی و ران ها ظاهر می شوند.

* با نقاط بسیار ریز قرمز شروع می شود و کم کم با افزایش تعداد نقاط، رنگ شان نیز روشن تر می شود.

* با کرم یا پماد دارویی که توسط پزشک تجویز می شود، کاملاً درمان می شود.

سوزش پوست و ایجاد جوش در اثر مدفوع

* کودکان بسیاری از این نوع جوش ها اذیت می شوند؛ خصوصاً وقتی که کم کم مدفوع شان سفت تر می شود و رژیم غذایی شان مثل بزرگ ترها می شود.

* پوست نواحی اطراف مقعد معمولا کمی تیره تر و قرمزتر از قسمت های دیگر بدن می شود.

باکتری های میکروبی

* در اثر باکتری های استرپتوکوکی و استافیلوکوکی به وجود می آیند.

* ممکن است به سایر قسمت های بدن نیز منتقل شوند؛ مثل: کپل ها، مقعد، ران ها و...

* اغلب به صورت زخم های پوسته پوسته شده به رنگ زرد و قهوه ای، جوش های چرکی و تاول هایی که اطراف شان قرمز است، خود را نشان می دهند.

* با بروز این نوع جوش ها، فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ چرا که احتمالاً باید آنتی بیوتیک مصرف کنید.

کودک

تحریکات پوستی که در اثر استفاده از پوشک ایجاد می شوند

* وقتی که پوشک سفت و محکم بسته و سطح پوست بدن دچار سائیدگی می شود.

* پوست قرمز شده و دچار التهاب و سوزش می شود.

* در قسمت های چین خورده بالای ران ها ظاهر می شوند.

* در اثر گرما و رطوبت بیشتر تحریک شده و بدتر می شوند.

* معمولا در برخی از نواحی که پوست بیشتر تا می خورد، مثل کشاله ران ها و حتی زیر بغل ایجاد می شوند.

* معمولا با پودر و کرم های مخصوص به راحتی معالجه می شوند.

* با وجود رعایت تمام نکات بهداشتی، ممکن است کودک شما جزء آن دسته از کودکانی باشد که دچار تحریکات پوستی پوشک می شود.

 

برخی راهکارهای پیشگیری از ایجاد حساسیت ها عبارت هستند از:

 * پوشک نوزاد خود را مرتب عوض کنید.

* از پمادهایی مثل دسیتین، اسرین، زینک اکساید استفاده کرده و آن ها را به میان کشاله ران ها و اطراف نواحی تناسلی بمالید.

* اجازه دهید که کودک تان زمان بیشتری را بدون پوشک بگذراند.

* گاهی اوقات برخی از انواع پوشک ها ایجاد تحریک پوستی می کنند. بهتر است نوع پوشک او را عوض کنید.

* مصرف مواد شوینده مثل صابون ها را محدود کنید و در هفته 2 تا 3 بار کودک خود را با صابون بشویید.

* اگر با رعایت تمام نکات فوق، بهبودی حاصل نشد، بهتر است او را نزد پزشک ببرید.

دنیای سلامت

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

مراقب خفگی کودک تان باشید

کودک

یک پژوهش جدید نشان می‌دهد گرچه شمار کودکان کم‌ سنی که پس از بلعیدن اجسام دچار خفگی می‌شوند، نسبتا پایین است، اما به دلیل خطر مرگ ناشی از خفگی، این موضوع باید جدی گرفته شود.

پژوهشگران می‌گویند تهدید جان کودکان در این موارد، جدی است و باید در مورد چگونگی غذا خوردن بچه‌ها، چیزهایی که می‌خورند و آنچه به دست‌شان می‌رسد، دقت زیادی کرد زیرا خفگی کودکان به علت بلعیدن اشیای خارجی، ممکن است در هر خانواده‌ای و در هر جایی رخ دهد.

به گفته پژوهشگران والدین باید نسبت به این واقعیت‌ها آگاه باشند و احتیاطات لازم را انجام دهند. اما چه کار می‌توان کرد تا از این عارضه پیشگیری شود؟

غذای کودک‌تان را به قطعات واقعا کوچک تقسیم کنید. گرچه ممکن است این کار مشکل باشد، اما ارزش این زحمت را دارد.

 

توصیه‌های آکادمی متخصصان اطفال آمریکا

آکادمی متخصصان اطفال آمریکا می گوید: باید تغییرات سریعی در شیوه طراحی غذاها و برچسب‌زنی آنها انجام شود تا احتمال خفه‌شدن کودکان با غذا به حداقل برسد.

به گفته این آکادمی غذاهایی مثل آب‌نبات، آدامس و همچنین سکه و بادکنک از شایع‌ترین علل خفگی کودکان هستند.

در آمریکا در مورد برخی اسباب‌بازی‌ها مانند توپ‌های کوچک، بادکنک‌ها و اسباب‌بازی‌هایی که قطعات کوچک دارند، نصب برچسب خطر خفگی، اجباری است، اما در مورد غذاها چنین قانونی وجود ندارد.

این متخصصان می‌گویند صنایع غذایی باید از تولید غذاها در شکل‌ها و اندازه‌هایی که خطر خفه‌کردن کودکان را در پی دارند، خودداری کنند و شکل استوانه‌ای غذاهایی مانند آب‌نبات، بادام ‌زمینی و هات‌داگ را تغییر دهند.

این آکادمی به والدین هشدار داده است که خفگی به علت مواد غذایی در میان کودکان بسیار کم‌سن، خطری جدی است.

به گفته پژوهشگران خطر خفگی ناشی از اسباب‌بازی‌ها هم جدی است و لازم است اسباب‌بازی‌های کودکان بزرگ ‌تر را از دسترس کودکان نوپا دور نگه‌ دارید.

 

چه‌طور از خفگی کودکان پیشگیری کنیم؟

برای جلوگیری از گیرکردن اشیا در گلوی کودکان و خفه ‌شدن آنها این نکات را رعایت کنید:

* هرگز به یک نوزاد یا کودک کم‌سن اجازه ندهید با اسباب‌بازی ای بازی کند که نخ یا طنابی به آن متصل است.

* به کودک‌تان غذاهایی را که ممکن است در گلویش گیر کنند، ندهید؛ مانند تکه‌های سوسیس، آب‌‌نبات سفت، سبزیجات خام، آجیل مانند گردو و بادام، کشمش، میوه‌های هسته‌دار، پف فیل یا انگور.

* هرگز نگذارید وقتی کودک دراز کشیده است، چیزی بخورد.

* هر چیزی را که ممکن است کودک به دهان ببرد، مانند سکه، باتری، جواهرات، سنجاق، پونز و ... را از دسترس او دور نگه دارید.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

درمان یبوست کودکان

بیماری نوزاد

یبوست، مشکلی آزاردهنده است که کودکان و حتی شیرخواران را هم درگیر می‌کند. در حقیقت می‌‌توان گفت یبوست یکی از شایع‌ترین علل مراجعه به مطب‌های فوق تخصص گوارش کودکان است.


به زبان ساده، یبوست به دفع مدفوع سفت و دردناک می‌گویند که با ناراحتی همراه است. البته در بسیاری مواقع به اشتباه الگوی طبیعی دفع را به حساب یبوست می‌گذارند یا بر خلاف آن، کودک یبوست دارد، ولی به موقع تشخیص داده نمی‌شود.

 

در نوزادان، ممکن است پس از هر بار تغذیه با شیر مادر دفع وجود داشته باشد، یا حتی دفع به فواصل هفت روز یک بار انجام شود، ولی نرم و بدون هر گونه درد و ناراحتی. بنابراین، حتی این الگوی دفع هم یبوست تلقی نمی‌شود.

برخی از والدین تصور می‌کنند که کودکشان باید هر روز اجابت مزاج داشته باشد، در صورتی که این تفکر چندان صحیح نیست و تعداد دفعات دفع به اندازه سهولت تخلیه آن اهمیت ندارد.

 

تبدیل شیر مادر به شیرهای خشک به هر دلیل، می‌تواند عادات روده‌ای نوزادان را به ویژه در دو سه هفته ابتدای تولد، تغییر دهد.

در برخی از این موارد البته به تشخیص پزشک، افزودن آب بیشتر به شیر خشک می‌تواند جلوی یبوست را بگیرد. نکته دیگر این که باید به عادات اطفال توجه داشته باشیم. برای مثال برخی از نوزادان در زمان اجابت مزاج به خود فشار می‌آورند، تا حدی که صورتشان سرخ می‌شود، اما اگر مدفوع سفتی نداشته باشند، آنها را مبتلا به یبوست در نظر نمی‌گیریم. در این موارد اگر مشکلات دیگری وجود نداشته باشد، نیاز به اقدام خاصی نخواهد بود.

 

اغلب اطفال در دوره‌ای از زمان دچار یبوست می‌شوند، ولی معمولا این دوره‌ها کوتاه‌مدت بوده و درمان‌های ساده و معمولی کفایت می‌کنند.

سن شروع تغذیه با غذاهای کمکی ، سن شایع بروز یبوست است. بعد از شروع غذای کمکی، بعد از رفتن به مهد کودک، بعد از این که کودک از شیر مادر گرفته می‌شود و زمانی که کودک به مدرسه می‌رود، همگی زمان‌هایی هستند که یبوست‌های عملکردی که هیچ مشکل زمینه‌ای ندارند، به ‌تدریج خود را نشان ‌می‌دهد.

 

بیشتر از 90 درصد یبوست‌هایی که پس از ماه‌های اول زندگی دیده می‌شوند، معمولا ناشی از مشکلی زمینه‌ای نیستند؛ اما بر خلاف آن، یبوست ‌در دوران نوزادی یا ماه‌های اول تولد، حتما به بررسی تشخیصی نیاز دارد.

 

علل یبوست

علل بروز یبوست در کودکان شامل تغییر در عادات غذایی، همچنین عدم مصرف مقادیر کافی مایعات خصوصا آب در طول فعالیت‌های بدنی یا در مناطقی که هوا گرم است، بی‌توجهی به نیاز بدن به اجابت مزاج، تنبلی تدریجی روده‌ها، تغییر محل زندگی یا مسافرت، ترس از محیط سرویس بهداشتی به هر دلیل مثلا وجود سوسک، به هم خوردن نظم طبیعی و روزمره زندگی، شروع تحصیل و یا مصرف بسیاری از داروها هستند.

 

علائم یبوست

یبوست ممکن است موجب بروز دردهای شکمی، بی‌اشتهایی و بی‌قراری کودک شود. در شرایطی هم ممکن است کودک به دلیل دردناک بودن دفع، جلوی آن را بگیرد؛ مثلا، ممکن است شیرخوار پایش را سیخ کرده و به خودش فشار بیاورد، یا در سنین بالاتر، نوک پا راه برود و به خودش فشار ‌بیاورد تا جلوی دفع را بگیرد.

اگر والدین متوجه چنین شرایطی نشوند، آب مدفوع جذب شده و یبوست تشدید می‌شود؛ در نتیجه، دفع بعدی دردناک‌تر خواهد بود. بنابراین نکته مهم این است که این چرخه معیوب را متوقف کنیم.

وجود رگه خون در مدفوع که حتی گاهی به صورت حجم خون قابل ملاحظه‌ای روی مدفوع می‌چکد، نیز دیگر مشکلی است که می‌تواند موجب نگرانی والدین شود. یبوست همچنین می‌تواند باعث بی‌اختیاری مدفوع و کثیف شدن لباس زیر کودک شود. در حقیقت، مدفوع تازه از کنار توده مدفوعی که به علت یبوست در روده تشکیل شده، نشت کرده و منجر به چنین حالتی می‌شود. متأسفانه، در چنین شرایطی والدین تصور می‌کنند این مشکل به دلیل تنبلی و بازیگوشی کودک است، در حالی‌که او اصلا نسبت به این موضوع آگاه نیست.

در صورت بروز چنین مشکلی،  نباید کودک را به هیچ وجه دعوا کرد و او را مورد تنبیه قرار داد.

 

درمان یبوست

در مراحل اولیه بهتر است میزان مایعات مصرفی و فیبر رژیم غذایی افزایش یابد. همچنین، در صورتی که تغذیه تکمیلی کودک شروع شده، می‌توانیم از آلو، کدو سبز و کدو حلوایی نیز در غذاهای او استفاده کنیم. اما در مراحل بعدی ممکن است نیاز باشد از داروهایی خاص استفاده شود؛ البته این داروها معمولا بی‌ضرر هستند، اما باید حتما تحت نظر پزشک مصرف شوند. در موارد خیلی شدید نیز نیاز است، درمان سنگینی انجام شده و تخلیه روده صورت گیرد.

مهم‌ترین اصل، آموزش و آگاهی والدین است. آنها باید بدانند یبوست مشکل نگران‌کننده‌ای نیست، ولی به زمان کافی برای درمان نیاز دارد.

یکی از شایع‌ترین علل شکست درمان، قطع ناگهانی دارو است؛ به این معنی که والدین پس از بهبود یبوست، دارو را قطع کرده و دیگر مراجعه نمی‌کنند؛ البته هنگامی که دارو را کم می‌کنیم، انتخاب رژیم غذایی مناسب اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. همچنین معمولا توصیه می‌کنیم که کودکان، 10 دقیقه بعد از وعده‌های غذایی چه دفع داشته باشند و چه نداشته باشند، 5 دقیقه روی لگن یا توالت بنشینند تا کم‌کم الگوی دفع مجدد برقرار ‌شود.

چنانچه یبوست درمان نشود، مزمن شده و با پیشرفت آن، دوره درمان هم مشکل و طولانی خواهد شد. مشخص‌ترین علامت یبوست مزمن، دفع مشکل و دردناک مدفوع است. معمولا با عبور مدفوع، این درد برطرف می‌شود، تا بار دیگر که مجددا نیاز به دفع باشد، این روند تکرار خواهد شد. شدت این دردها می‌تواند به حدی باشد که کودک را از انجام اجابت مزاج تا مدت‌ها منصرف کند. در این گونه موارد بهترین کار مراجعه به پزشک و انجام توصیه‌های متخصص است.

 

به بچه‌ها شیر بدهید، اما در حد تعادل

مصرف بی‌رویه شیر می‌تواند سبب بروز یبوست شود. کودکانی که پس از 2 سالگی مقادیر زیادی شیر در روز مصرف می‌کنند، مستعد ابتلا به یبوست هستند. بنابراین، بعد از 2 سالگی توصیه می‌شود بیش از 450 میلی‌لیتر شیر در روز مصرف نشود. مصرف زیاد شیر همچنین، می‌تواند کم‌خونی فقرآهن نیز ایجاد کند. با وجود این حذف کامل شیر از رژیم غذایی کودکان مبتلا به یبوست نیز صحیح نیست، بلکه باید در حد تعادل استفاده شود. در این میان، یکی از مهم‌ترین زمان‌های شروع یبوست، زمان قطع شیر مادر و شروع مصرف شیر خشک یا شیر پاستوریزه است.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

کنترل اگزمای نوزادان

اگزما در نوزاد

هنگامی که کودک در بطن مادر قرار دارد، توسط مایع مخصوصی احاطه شده است. این ماده نسبتاً چرب و سفید رنگ موجب نرم ساختن و حفظ پوست جنین در طول نه ماه بارداری می شود. زمانی که کودک متولد شد، پوست او بسیار به عوامل محیطی حساس بوده و مستعد بیمار شدن است.
حفظ سلامت پوست نوزادان

شایع ترین مشکلات پوست نوزادان، پوست خشک، اگزما و مشکلات مربوط به گهواره یا بستر، جوش های پوستی مخصوص کهنه کودکان یا پارچه قنداق است. پوست نوزاد بزرگ ترین سد دفاعی و محدود کننده عومل بیماری است. بنابراین بروز جوش‌ های پوستی (به نشانه مقابله با عوامل مشکل ‌ساز) طبیعی است و جای نگرانی ندارد.

بسیاری از مشکلات مذکور به دلیل مواد موجود در شیر مادران هستند که برای کودک و دستگاه گوارش او از نظر هضم قابل قبول نبوده یا کودک نسبت به آن ها حساسیت دارد. علی ‌رغم این موضوع، پزشکان بهترین راه درمان این گونه مشکلات پوستی را نیز در شیر مادران می ‌دانند.

از طرف دیگر، مادران بایستی در دوران شیردهی، رژیم غذایی خود را تحت نظر داشته باشند. به این معنی که باید از خوردن غذاهای خاصی که دستگاه گوارش کودک قادر به هضم آن ها و اداره‌ شان نیست، پرهیز کنند.

مانند: شیرگاو، محصولات لبنی و نیز قهوه، شکلات، موادغذایی پرچرب، شکر و مواد قندی.

راه حل هایی برای درمان التهابات عمومی پوست

علاوه بر تغییر رژیم غذایی، مادران می توانند برای درمان مشکلات پوستی نوزادان خود از شیوه های درمان طبیعی استفاده کنند. اگرچنانچه فکر می‌ کنید مشکلات پوست کودک شما جدی است یا در مورد آن نگرانی دارید، حتماً با پزشک کودک خود مشورت کنید.

در مورد التهابات سطحی، درمان های طبیعی موجب اثرات تسکین خواهند شد. لطفاً توجه داشته باشید که قبل از مصرف هرگونه داروی جدی مربوط به پوست کودکان، آن را روی یک قسمت کوچک تست کنید تا ببینید، حساسیت یا واکنش‌ های التهابی توسط پوست و بدن کودک نشان داده می ‌شود یا خیر.

این اطلاعات به عنوان توصیه های پزشکی محسوب نمی شوند که منجر شوند، شما دیگر از مراجعه به پزشک منصرف شوید!

لطفاً توجه داشته باشید که قبل از مصرف هرگونه داروی جدی مربوط به پوست کودکان، آن را روی یک قسمت کوچک تست کنید تا ببینید، حساسیت یا واکنش‌ های التهابی توسط پوست و بدن کودک نشان داده می ‌شود یا خیر.

جوش های مخصوص کهنه بچه یا پارچه های قنداق

در مورد، جوش های حاصل شده که گاهی حتی ممکن است، نتیجه یک رشد قارچی باشند، پزشکان توصیه می‌ کنند که از کهنه‌ های کتان (یک بار مصرف باشد) استفاده شود و از روغن‌ های مخصوص نیز همراه با آن استفاده شود. معمولاً جوش ‌ها زمانی تولید می‌ شوند که ما کودکان را در کهنه خیس شان زیاد نگهداریم ودر حقیقت آن ها را دیر به دیر عوض کنیم.

آکنه ‌های نوزادان

این وضع اغلب 3 هفته پس از تولد نوزاد تولید می ‌شود، هنگامی که هورمون های مادر تغییر می کنند. یک رژیم غذایی تحت نظر و کنترل شده می تواند کمک کننده باشد ولی باید توجه کرد که درمان در این مورد نیاز نیست مگر این که آکنه ها تا مدت ها بعد از بین نروند و باقی بمانند.

همیشه دقت داشته باشید که پوست نوزاد در بیرون بدن او عکس ‌العمل و نشانگری از عمل هضم مواد غذایی و کلاً کارکرد سیستم گوارشی او در داخل بدنش می‌ باشد. درمان قطعی در این مورد وجود نداشته و کلاً لزومی ندارد و روش های به کار رفته نیز صرفاً جنبه تسکین و آرامش بخشی دارند.

اگزما در کودکان

تماس مستقیم با نور خورشید

سعی کنید صورت و پوست نوزاد را در مقابل آفتاب محافظت کنید.

یک کرم ضد آفتاب چه شیمیایی باشد و چه نباشد تاثیر آن بر نوزادان کمتر از 6 ماه هنوز مشخص نشده است. پس ترجیحاً اگر از آن ها استفاده نکنید، بهتر است. در کل، باید کودکان را از نور مستقیم خورشید دور نگاه داشت. برای بچه‌ هایی با سن بالاتر از 6 ماه، والدین می ‌توانند تنها کرم های ضد آفتاب طراحی شده برای کودکان را خریداری کرده و طبق دستور‌العمل تولید کنندگان آن، آن را به کار بگیرند.

والدین بایستی حتماً ابتدا کرم را به مقدار کم روی پوست مچ دست یا پشت کودکان امتحان کنند تا کنترل کنند که کرم مشکلاتی از قبیل بروز جوش و سایر موارد را ایجاد نکند.

در نهایت این که، سوختگی ‌های مشخص در نوزادان کمتر از یک سال را باید جدی گرفت. حتماً به یک مرکز امور سلامت و مراقبت مخصوص کودکان مراجعه شود.

اگر پوست نوزاد خارش دارد و دانه‌ های پوست‌ ریزی روی صورت، آرنج، و در پشت زانوها ظاهر شده است، ممکن است نوزاد اگزما داشته باشد، که در اصطلاح پزشکی به آن "درماتیت آتوپیک" می ‌گویند.

این توصیه‌ ها به شما برای مواجهه با اگزمای نوزاد کمک می ‌کند:

* از لوسیون‌ های یا کرم ‌هایی که متخصص اطفال ‌تان تجویز می ‌کند،‌ استفاده کنید.

* نوزاد را با صابونی بسیار ملایم حمام کنید.

* برای شستن لباس ‌های نوزاد از یک شوینده ملایم ماشین لباسشویی استفاده کنید.

* اطمینان حاصل کنید که لباس‌ های نوزاد نرم باشند و پوست را تحریک نکنند. از پارچه ‌های زبر مانند حوله پرهیز کنید.

* در صورتی که پزشک تان گمان می ‌کند غذاهای خاصی ممکن است باعث اگزما ‌شود، دستور پزشک را انجام دهید.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

چگونه خواب نوزاد را تنظیم کنیم؟


در چند هفته اول بعد از تولد، نوزادان در حدود 17 تا 18 ساعت در روز می خوابند. این عادت در حدود ماه سوم به 15 ساعت در روز می رسد. ولی در دو ماه اول تقریبا هیچ گاه در یک نوبت بیش از سه تا چهار ساعت، خواه در طول روز یا شب، نمی خوابند.


خوابیدن نوزاد

در طول شب، شما باید بیدار شده و به نوزاد شیر بدهید و پوشک او را عوض کنید و در طول روز هم با او بازی کنید. در حالی که بسیاری از نوزادان در حدود 8 هفتگی تمام شب را می خوابند، ولی بعضی دیگر تا 5 یا 6 ماهگی به این مرحله نمی رسند.

از همان ابتدا، شما با آموزش به نوزادتان می توانید عادات خوب خواب را در نوزادتان به وجود آورید.


برای تنظیم خواب نوزاد خود باید موارد زیر را در نظر داشته باشید:

1- علائم خستگی نوزاد را یاد گیرید

در شش تا هشت هفته اول بعد از تولد، نوزاد قادر نخواهد بود بیش از دو ساعت بی وقفه بیدار باشد. اگر سعی کنید بیش از این مدت او را بیدار نگه دارید، بیش از حد خسته خواهد شد و ممکن است در به خواب رفتن مشکل پیدا کند.

استفاده از قنداق در طول ماه اول، ممکن است احساس امنیت و آرامش در او ایجاد کند و راحت تر بخوابد.


2- به علائم خواب آلودگی نوزاد توجه کنیداگر نوزاد چشمانش را می مالد، گوشش را می کشد و یا دور چشمانش حلقه سیاه به وجود می آمده است، نشان می دهد خوابش می آید. اگر متوجه این علائم و یا سایر علائم خواب آلودگی شدید، فورا او را در رختخواب بگذارید. به زودی الگوی خواب نوزاد دست تان می آید و به طور غریزی خواهید فهمید چه موقع برای خواب آماده است.


3- اختلاف روز و شب را به نوزاد آموزش دهیدبعضی از نوزادان درست زمانی که شما می خواهید به رختخواب بروید، کاملا بیدارند. برای ماه اول قادر نخواهید بود این حالت را از بین ببرید. ولی وقتی نوزاد به 2 ماهگی برسد می توانید اختلاف روز و شب را به او آموزش دهید.

وقتی نوزاد در طول روز بیدار و هوشیار است تا آنجا که ممکن است با او بازی کنید. خانه و اتاق او را روشن و پرنور نگه دارید و صداهای معمولی خانه نظیر زنگ تلفن و تلویزیون را کم نکنید و اگر مایل است در طول مدت شیر خوردن بخوابد او را بیدار کنید.

برعکس هنگام شیر دادن در طول شب با او بازی نکنید. نور و صدا را کم کنید و با او زیاد صحبت نکنید. خیلی سریع او باید دریابد که شب هنگام باید بخوابد.

نوزاد را به پشت بخوابانید. خواباندن نوزاد به پشت احتمال بروز سندرم مرگ ناگهانی را کاهش می دهد

4- به او این فرصت دهید که خودش به خواب برود

وقتی نوزاد به 6 تا 8 هفتگی رسید، به او فرصت دهید که خودش به خواب برود. چگونه؟ جودی مندل، مدیر مرکز طب خواب در دانشکده پزشکی MCP-Hahnmann در فیلادلفیا و نویسنده کتاب «خوابیدن در طول شب: چگونه نوزادان، کودکان نوپا و والدین آنها می توانند در طول شب خواب بهتری داشته باشند» پیشنهاد می کند که وقتی نوزاد خواب آلوده است، ولی هنوز بیدار است او را روی تخت قرار دهید.

وی توصیه می کند که کودکان را حتی در سن خیلی پایین برای خوابیدن تکان ندهید و در آغوش نگیرید. مندل می گوید «والدین فکر می کنند که اعمال آنها در این سن تاثیری در کودک ندارد. کودکان عادات خواب خود را فرا می گیرند. اگر در هشت هفته اول پس از تولد هنگام خواب او را تکان دهید، چطور ممکن است در آینده انتظار دیگری داشته باشید؟»


ایمنی نوزاد هنگام خواب

بهترین راه برای حفظ نوزاد از سندرم مرگ ناگهانی و سایر خطراتی که هنگام خواب وی را تـهدیـد می کند، یادگیری قواعد خواب ایمن است:

نوزاد خوابیده

* از مرتب بودن گهواره یا تختخواب و یا هر جای دیگری که نوزاد را هنگام خواب در آنجا قرار می دهید اطمینان حاصل کنید. جای خواب نوزاد نباید در معرض مستقیم نور خورشید و یا جریان هوا باشد.

 

* در محل خواب نوزاد بالش یا کوسن قرار ندهید، زیرا با وجودی که ممکن است راحت به نظر برسد، ولی محیط خواب ایمنی برای نوزاد نخواهد بود. نوزاد برای خواب نیاز به سطحی صاف و در عین حال سفت دارد. بالش نوزاد باید بسیار نازک و کم حجم باشد. حیوانات و اسباب بازی ها را نیز از محیط خواب نوزاد دور سازید.


* دقت کنید که نرده های تخت نوزاد بیش از 5 تا 6 سانتیمتر از هم فاصله نداشته باشند تا سر نوزاد نتواند از آنها عبور کند. همچنین مطمئن شوید که تشک برای تخت نوزاد اندازه باشد و نباید بیش از دو انگشت بین تشک و دیواره تخت نوزاد فاصله باشد.

* نوزاد را به پشت بخوابانید. خواباندن نوزاد به پشت احتمال بروز سندرم مرگ ناگهانی را کاهش می دهد.

* نوزاد نباید در تختخواب والدین بخوابد. پژوهشگران می‌گویند خوابیدن نوزادان در تختخواب پدر و مادر احتمال مرگ آنها را در خواب افزایش می دهد. مرگ در رختخواب در حین ماه‌های اول، نوزادان را تهدید می‌کند و این خطر با سیگاری بودن والدین و خوابیدن نوزاد در رختخواب مشترک با آنها افزایش می‌یابد.


درجه حرارت اتاق نوزاد

- در اتاق نوزاد یک دماسنج روی دیوار نصب کنید. حرارت اتاق باید بین 24 تا 25 درجه سانتیگراد باشد.

- هوای سرد موجب می شود تا کودک انرژی خود را صرف گرم نگه داشتن بدنش کند، در حالی که این انرژی باید برای رشد او صرف شود.

- نوزاد نمی تواند گرمای بدن خود را نگه دارد. وقتی کودکی سردش باشد بی قراری می کند و سریع تر از معمول نفس می کشد. سرمای بیش از حد حتی می تواند موجب مرگ نوزاد شود.

- از پوشاندن لباس زیاد به تن نوزاد خودداری کنید و به جای آن دمای هوای اتاق را تنظیم کنید.

- در گرمای زیاد کودک خیلی عرق می کند و آب بدنش کم می شود. در این حالت باید شیر بیشتری به نوزاد داد تا دچار کم آبی نشود.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

 خوب خوابیدن

 

 

 

اگر شما به طور مداوم، بیش از حدی که میخواهیدو مجازید، میخوابید، بدانیددر دنیا افرادی مانندشما کم نیستند‌.
در بیشتر موارد، خواب بیش از حدمیتواندبه تمام سیستم خوابیدن شما آسیبی جدی واردکند‌. شما به سرعت به خوابیدن اعتیادپیدا میکنید، زیرا دیگر خواب شما طبیعی و با کیفیت خوب و مناسب نیست.
تاثیرات منفی خواب بیش از حد
کاملا واضح است که بیش از حدخوابیدن، موجب اتلاف وقت میشود‌. اتلاف وقت نیز سبب کمبودوقت میشودکه ناتوانی در انجام وظایف و مسئولیتهای روزانه را به دنبال خواهدداشت. گاهی هنگامی که بیش از حدمیخوابید، دچار خجالت شده و نسبت به خودخشمگین میشویدکه این حالت به تدریج میتواندتاثیری منفی بر عزت نفس شما داشته باشد‌. این علت و معلولهای خواب بیش از حد، میتواننددر یک چرخه پایان ناپذیر، مداوم بر یکدیگر تاثیر گذاشته و مدام شرایط شما را سخت تر کنند‌.
برای مثال: شما اندکی افسرده هستید، بیش از حدمیخوابید، دیگر زمان اضافهای برای رسیدگی به امور شخصی نداریدبهتدریج از کارهایتان عقب میمانیدو...
اما از کجا بدانیدکه واقعا به این خواب اضافه نیاز ندارید؟
گزینه اول: آن را حس میکنید‌. زیرا پس از خواب مفرط، اصلاً احساس تجدیدقوا و پر انرژی بودن نمیکنید‌. برعکس، کاملاً خواب آلودهستید‌. گاهی اوقات، چشم یا سرتان هم دردمیکند، گیج هستیدو حتی ممکن است نتوانیدحواس خودرا متمرکز کنید‌.
گزینه دوم: شما واقعا به خواب اضافه نیاز داشته اید‌. زیرا به اندازه کافی خوب نمیخوابید‌.
در هر دو مورد، اگر شبی بیش از
۸ ساعت میخوابیدو میل داریدبدانیدکه چگونه میتوانیدبا کمتر خوابیدن، به همین اندازه استراحت کنید، به خواندن ادامه دهید‌:
دلایل خواب بیش از حد
همانطور که گفتیم، یک دلیل خواب بیش از حدشما، میتواندکیفیت بدخواب باشد‌. دلایل داشتن چنین خوابی، میتواندعادات یا شرایط بدو غیر اصولی مانندبیدار ماندن تا دیر وقت، انجام کارهای شیفتی، تغذیه نامناسب و محیط پر سر و صدا باشد‌. این حالت میتواندبه دلیل ناهنجاریهای فیزیکی مانندقطع تنفس هنگام خواب باشد‌.
اما بگذاریدسؤالی از شما بپرسم:
فرض کنیم که شما در اکثر اوقات بیش از حدمیخوابیدو هر از گاهی، دیر به سر کار میرسید‌.. احتمال خواب ماندن شما در صبح روزی که بایدزودبیدار شویدو به هواپیمایی که شما را به تعطیلاتی طولانی میبردبرسید، چقدر است؟ متوجه منظورم شدید؟
بگذاریدسر اصل مطلب برویم:
حتی زمانی که بدمی خوابیدو کسر خواب دارید، باز هم در زمانی که واقعا بخواهید، بیدار میشوید، مگر نه؟ شایدبایداعتراف کنیدکه در ذهن خودموانعی ساخته ایدکه شما را در تختخواب نگه میدارد‌.
منظورم مشکلات احساسی ، روانی مانندافسردگی، کمبودانگیزه یا ترس از شکست است. شایدترکیبی از بعضی یا تمام دلایل مذکور باشدکه همراه با کمبودخویشتن داری و همچنین نیرویی که ما را اسیر عادات میکند، یکجا جمع میشودو شما را در اکثر مواردوادار به خواب بیش از حدمیکنند‌.
چگونه خواب بیش از حدرا متوقف کنیم؟
ابتدا بایداین احساس تعهدرا در خودایجادکنیدکه حتماً بر عادت خواب بیش از حدخودغلبه کنید‌.
بایدبدانیدکه «چرا» میخواهیدچنین کنید‌. شما بایدبا دانستن این دلیل، در خودانگیزه غلبه بر این عادت را ایجادکنید‌.
سپس با برقرار کردن یک برنامه منظم خوابیدن و بیدار شدن و رعایت آن، سیستم خواب خودرا دوباره به نظم درآورید‌.
چه زمانی به خواب میروید؟ چه زمانی بیدار میشوید؟ حداقل طوری برنامه ریزی کنیدکه هر روز ـ حتی اگر دیر خوابیدیدو حتی در روزهای تعطیل ـ در یک ساعت مشخص بیدار شوید‌.
شما بایدبرای خودبرنامهای داشته باشیدو آن را بهطور دقیق اجرا کنید‌. انجام این کار در ابتدا مشکل است، زیرا ممکن است سیستم خوابتان آسیب دیده باشد‌.
یک نمونه ساده آن، این است که اگر امروز صبح بیش از حدخوابیده باشید، زودخوابیدن در شب برایتان مشکل خواهدبود‌.
پس بایدچه کنید؟
بایدبه هر روشی که بتواندشما را یک بار درست سر موقع بیدار کند، متوسل شویدو یک چرخه تازه را آغاز کنید‌.
چندساعت زنگ دار را تنظیم کنیدو همه را با هم و در جاهای مختلفی که نتوانیدخاموششان کنیدبگذارید، از دوستی بخواهیدکه به شما تلفن کند، همسرتان را به کمک بطلبیدو خلاصه هر کاری میتوانیدانجام دهید‌.
به یادداشته باشیدکه «باید‌» به محض بیدار شدن از جای خودبرخیزیدو فرصت دوباره به خواب رفتن را به خودندهید‌.
البته این تازه اول کار است، پس از این شما باید‌:
شرایط مناسب را برای داشتن خوابی خوب در شب آماده کنیدو عوامل مخرب (نور، سر و صدا، عادت تماشای فیلم در رختخواب و...) را حذف یا تعدیل کنید‌.
روشی منـاسب و عمـــلی بــرای بیــدار شدن خودپیدا و هر روز از آن استفاده کنید
روی انگیزههای خودو نظم شخصی متمرکز شویدو آنها را تقویت کنید‌.
فراموش نکنیدکه عادات، اکتسابی هستندو هرچندتغییر دادن آن در ابتدا مشکل به نظر میرسد، اما به خصوص درموردخواب، الگوهای تازه سریع جا میافتندو شما پس از چندروز متوجه میشویدکه به موقع و بدون نیاز به شنیدن زنگ ساعت یا ریخته شدن آب بر صورتتان! از خواب بیدار شدهاید‌.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |



آغازسنجش پيش از دبستان ما را برانداشت که در خصوص کودکان و کودکستان ها که متولي آموزش هاي پيش از دبستان هستند گزارشي تهيه کنيم . بنابراين به ملاقات دکتر فاطمه قاسم زاده روانشناس کودک و استاد دانشگاه رفتيم تا دغدغه هاي موجود در اين خصوص را از زبان ايشان جويا شويم. دکتر فاطمه قاسم زاده روانشناس کودک در گفتگو با شاپرک گفت : سنجش کودکان در بدو ورود به دبستان معلوم کرد که هفتاد و دو درصد کودکان داراي مشکلاتي از قبيل بينايي ، شنوايي و مشکلات يادگيري هستند. اين استاد دانشگاه اظهار داشت : يکي از مشکلاتي که وجود دارد آنستکه قانون اساسي کشورمان کودک محور نيست . وي افزود : در قانون اساسي کشور ما هيچ نامي از کودک برده نشده و در اصل سي قانون اساسي آمده است (دولت موظف است وسائل آموزش و پرورش رايگان را براي همه ملت تا پايان دوره متوسطه فراهم سازد و..) ولي از اجباري بودن آموزش و علي الخصوص اجباري بودن آموزش براي کودکان هيچ حرفي زده نشده است و اين امردر نهايت به صورت آئين نامه به قانون اساسي اضافه شده است. قاسم زاده گفت : در حال حاضر کمتر از نود درصد کودکان ايراني به مهدکودک مي روند و حدود 90 درصد از کودکان از آموزش هاي پيش از دبستان محرومند. وي هدف از آموزش پيش از دبستان را کمک به رشد همه جانبه کودک از لحاظ ذهني، شناختي، عاطفي، هوش هيجاني، رشد اجتماعي واخلاقي به صورت هماهنگ و متعادل عنوان کرد و اضافه کرد: به رسميت شناختن مهدهاي قرآني، مساجد و سيار را محل اشکال است زيرا اغلب روشهاي آموزشي  اين مهدهاي رسمي با روش آموزش و پرورش مغايرت دارد و باعث گيج شدن بچه ها مي شود . قاسم زاده گفت : روشهاي آموزشي در دبستان روش آموزشي "کل به جز»" است که در مهدکودک هاي رسمي هم به همين نحو عمل مي شود اما در مهدهاي غيررسمي، روش آموزشي "جز» به کل" به مورد اجرا گذاشته مي شود که روشي قديمي و ناموفق بوده است و به همين دليل در مهدهاي رسمي اصلاح شده است. وي همچنين درباره آموزش هايي که مهدهاي قرآني براي کودکان در دستورکار خود قرار مي دهند گفت اينکه بچه ها قدرت درک مطالب قرآني را در حدي که اين مهدها انتظار دارند، مورد ترديد است . اين روانشناس و استاد دانشگاه، روش هايي که در آموزش و رفتار در مهدهاي غيررسمي به اجرا گذاشته مي شود را ناموفق دانست ولي در عين حال آموزش هاي پيش از دبستان را براي بچه ها لازم ارزيابي کرد و افزود: کودکاني که در مناطق و يا در خانواده هاي محروم زندگي مي کنند و يا کودکاني که به لحاظ ضعف فرهنگي خانواده، از کشيدن نقاشي و خواندن کتاب هاي کودکانه محرومند و همچنين در برخي از مناطق دوزبانه که بچه ها در بدو ورود به کلاس، فارسي بلد نيستند، در کلاس اول مردود مي شوند. قاسم زاده ارزشيابي مهدهاي کودک را طبيعي دانست و افزود : ما نمي توانيم نهادي را تشکيل دهيم و آنرا ارزيابي نکنيم و به هرحال اين ارزيابي ها لازم است و جنبه هاي مثبتي را نيز به دنبال داشته اما اشکالاتي همچون عدم بي طرفي و يا برخورداري مجريان از تخصص لازم نيز بر آن وارد است و بايد پذيرفت که مشکلات اجرايي باعث شده است که شيوه هاي ارزشيابي رايج در رفع مشکلات مهدهاي کودک موثر نبوده اند. وي  گفت : در حال حاضر 7000 فارغ التحصيل رشته کودکياري داريم که داراي ديپلم و فوق ديپلم  هستند و در کشور ظرفيتهاي لازم براي اجراي طرح آموزش اجباري پيش از دبستان که در مجلس پنجم تصويب شده بود فراهم است و کافي است که آموزش و پرورش مهدهاي کودک را تحت پوشش قرار دهد و ترتيبي اتخاذ شود که به عنوان يک يارانه سرنوشت ساز براي کودک ، خانواده و کشور، خانواده ها و طبقاتي که استطاعت مالي ندارند نيز بتوانند از اين خدمات بهره مند شوند. وي در پايان برآورد خود نسبت به وضع ايران از نظر آموزش ابتدائي در مقايسه با جهان رضايت بخش عنوان کرد و اظهار کرد : دختران ايراني تنها سه درصد کمتر از پسران از خدمات آموزشي آموزش ابتدائي برخوردار مي شوند که اين ميزان در مقايسه با جهان بد نيست.   منيره دادپي مسئول مهدکودک بنفشه ، يکي از مهدهاي کودک تهران است که در تکميل اين گزارش با او به صحبت نشستيم . منيره دادپي داراي ليسانس ادبيات انگليسي است و دوازده سال سابقه کار در آموزش و پرورش است و در حال حاضر اداره مهدکودکي تحت نظارت سازمان بهزيستي و مطابق با قوانين و استانداردهاي موجود را برعهده دارد. وي شرايط اخذ مجوز مهدکودک را، تحصيل در رشته هاي مرتبط،  يا تحصيل در رشته هاي غيرمرتبط با در نظر گرفتن شرايطي (مثل سابقه کار مطلوب در آموزش و پرورش) و گذراندن دوره هايي که معمولا در محلهاي خاصي مثل جهاد دانشگاهي، بهزيستي، دانشگاه علامه طباطبايي و انجمن مديران مهدکودک ها برگزار مي شود عنوان کرد و گفت سرفصل هاي آموزشي اين دوره توسط بهزيستي تعيين و در طول 240 ساعت آموزشي ارائه مي شود. وي معتقد است براي ارائه کارت مربيگري برخي مسائل ناديده گرفته شده است مثلا اينکه سن متقاضي چقدر است و چه پيشينه اي دارد وي تاکيد کرد: آيا واقعا دختر جوان نوزده بيست ساله اي که مدرک تحصيلي ديپلم يا فوق ديپلم دارد و اين دوره چهارماهه را گذرانده است ، براي پذيرش اين مسئوليت مناسب است ؟ وي ميزان شهريه هر کودک  را براي مهدهاي کودکي که زيرنظر بهزيستي هستند ، حدود 80 تا 85 هزارتومان است که البته مبالغ بيشتر توسط سازمان تعزيرات شامل جريمه مي شود با اين حال معمولا مهدها به اين ارقام خيلي اعتنا نمي کنند و در مهدکودک هاي بالاي شهر به عنوان کلاسهاي فوق العاده و برنامه هاي خارج از مهدکودک اين رقم را افزايش مي دهند و آنرا به حدود پانصد هزار تومان هم مي رسند. وي گفت : ظرف هشت ماه گذشته صد و شصت و هشت مهدکودک بسته شده است که اين امر ناشي از هزينه هاي سنگين مربوط به اجاره بهاي محل مهدکودک و هزينه هاي جاري مي باشد . دادپي گفت : درحاليکه تعداد کودکاني که لازم است از خدمات مهدکودک بهره ببرند کم نيست اما به دليل ضعف مالي خانواده ها و شايد جا نيفتادن لزوم آموزش هاي پيش از دبستان براي خانواده ها ، تعداد کودکاني که در مهدکودک ثبت نام مي شوند محدود است و هزينه ها بين تعداد کمي تقسيم مي شود که مشکلات عديده اي را براي صاحبان مهدکودک به همراه دارد. وي اضافه کرد : در حال حاضر واگذاري مهدکودک هاي دولتي به بخش خصوصي افزايش يافته است. مدير مهدکودک بنفشه گفت : کودکان پيش از 3 سالگي  از آموزشهايي با محور زبان آموزي برخوردار مي شوند و از 4 سال به بالا آموزشهاي مربوط به علوم تربيتي ، مفاهيم ، لوحه، کاربا کلاژ و کار چاپ برايشان ارائه مي شود. وي توضيح داد شکل حروف به صورت لوحه بدون آنکه کودک نام آنرا بداند به او معرفي مي شود و در کار چاپ فصلها ، روزهاي خاص و مواردي از اين قبيل آموزش داده ميشود. وي همچنين معيارهاي رتبه بندي مهدهاي کودک را ناعادلانه دانست و گفت اين مسئله نيز مشکلات اقتصادي زيادي را بر سرمايه گذاران تحميل مي کند.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

نگاهی به پدیده کودک آزاری در ایران

کودک‌آزاری ازجمله معدود پدیده‌های انسانی در سطح جهانی است که به‌رغم تلاش‌های گوناگون بین‌المللی در جهت حمایت و جلوگیری از تضییع حقوق کودکان، همچنان شاهد برخوردهایی نامعقول و غیرمنطقی با کودکان هستیم.

 شواهد حاکی است که دلایل مشترکی برای بروز کودک‌آزاری وجود دارد که براساس فرهنگ و باور جوامع مختلف بعضی از این عوامل چشمگیرتر است.

امروزه کودکان تحت خشونت‌های بی‌رحمانه از خفیف‌ترین شکل آن، که همان  نگاهی منتقد یا کلامی طعنه‌آمیز است تا شدیدترین آن که تنبیه بدنی است، قرار دارند.  ابعاد تأثیرگذاری آزار جسمی که شامل آزار جنسی و عاطفی است همه‌جانبه است که البته در مواردی اثرات آن تا پایان عمر باقی خواهد ماند. در این مورد شاید بتوان بی‌مهری‌ها و تهاجم بدنی را فراموش کرد اما آزار جنسی را کمتر کسی به فراموشی خواهد سپرد.

طبق آمارهای رسمی 20 درصد جمعیت 70 میلیون نفری ایران را کودکان زیر 12 سال تشکیل می‌دهند که از این تعداد 12 تا 15 درصد آنان مورد کودک‌آزاری قرار می‌گیرند. فقر، فضای نامساعد خانواده، بروز پدیده‌های اجتماعی مانند مهاجرت، بلایای طبیعی و انسانی، اعتیاد و بیماری‌های روانی و در مواردی هم مشکلات درسی کودکان را می‌توان از شایع‌ترین دلایل کودک‌آزاری از سوی والدین آنها برشمرد.

فاطمه قاسم‌زاده – روانشناس کودک – در تعریف کودک‌آزاری می‌گوید: «هر نوع رفتاری که توسط بزرگسالان نسبت به کودک به‌صورت غیرتصادفی صورت گیرد و به‌نوعی به سلامت جسمی و روانی کودک آسیب برساند کودک‌آزاری محسوب می‌شود.»

کارشناسان معتقدند آنچه مسئله کودک‌آزاری را بغرنج‌تر می‌کند بروز این رفتارها در بطن خانواده و از سوی والدین کودک است که به‌دلیل ضعف قوانین موجود نمی‌توان کاری برای آن صورت داد شاید یکی از دلایل اطلاق تعبیر چهره مخفی خشونت به این پدیده را بتوان به‌واسطه خشونت‌های جسمانی، روانی، اقتصادی و... در محیط خانواده دانست.

هر چه کوچکتر- آسیب‌پذیرتر

مطابق کنوانسیون حقوق کودک، کودک کسی است که هنوز سن 18 سالگی را تمام نکرده است. در این قانون افراد زیر 6 سال را خردسال، 6 تا 12 سال را کودک و 12 تا 18 سال را نوجوان می‌دانند. براساس این طبقه‌بندی نوع آزار و شکنجه در رده‌های مختلف سنی و جنسی متفاوت است.

 قاسم‌زاده در این ارتباط می‌گوید: پژوهش‌ها حاکی از آن است که کودکان زیر 6 سال بیشتر مورد آزار قرار می‌گیرند به‌دلیل این‌که کودک هرچه کوچکتر باشد آسیب‌پذیرتر است و قدرت دفاعی کمتری دارد بنابراین در معرض آزار بیشتری قرار دارد. در مرحله بعد کودکان 6 تا 12 سال و درنهایت نوجوانان هستند که مورد خشونت واقع می‌شوند. ضمن اینکه کودکان بیشتر مورد کودک‌آزاری از نوع جسمی قرار می‌گیرند درحالی‌که نوجوانان در معرض کودک‌آزاری از نوع سوءاستفاده‌های جنسی، غفلت و بی‌توجهی هستند. همچنین نوع آزار در دختران و پسران در برخی موارد متفاوت است مثلا در سوءاستفاده جنسی و آزارهای روانی دختران بیشتر آسیب می‌بینند درحالی‌که در آزارهای جسمی و استثمار کاری پسران تحت فشار بیشتری هستند.

قاسم‌زاده می‌افزاید: درخصوص ارتباط بین شغل و کودک‌آزاری براساس پژوهش‌ها نمی‌توان ارتباط معناداری بین شغل و کودک‌آزاری پیدا کرد. اما از نظر وضعیت اقتصادی و اجتماعی باید گفت هرچه خانواده از نظر اقتصادی در تنگنا باشد کودکان بیشتر در معرض آسیب قرار دارند به‌علاوه در خانواده‌هایی که تعداد آنها زیاد است و مشکلات خانوادگی (طلاق، ازدواج‌های مجدد) بیشتری دارند شاهد کودک‌آزاری بیشتری هستیم. 

علاوه بر مسائل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و... مواردی هم وجود دارد که مشکلات شخصیتی شخص آزارگر موجب آزار کودک می‌شود. قاسم‌زاده در این ارتباط می‌گوید: در برخی موارد کودک‌آزاری ریشه در بیماری عاطفی یا شخصیتی فرد کودک‌آزار دارد که منشأ این بیماری‌ها را می‌توان در گذشته فرد ازجمله دوران کودکی نابسامان و الگوهای تربیتی بیمارگونه که فرد از طرف والدین، اطرافیان، سرپرست و یا جایگزین آنها با آن مواجه بوده جست‌وجو کرد.

2 دیدگاه ، 2 تربیت

روان‌شناسان معتقدند محیط رشد فرد می‌تواند شرایط را برای سلامتی و یا عدم تعادل روانی فرد رقم بزند. فردی که دوران کودکی نابسامانی را سپری کرده طبیعتا وجود تجربه‌های قبلی، تصاویر ذهنی بیمارگونه‌ای را نزد شخص برای تربیت آینده فرزندانش رقم خواهد زد. شخصی که مضطرب است و در شرایط عادی رفتارهای بیمارگونه از خود نشان می‌دهد قطعا در شرایط بحرانی رفتارهای انفجاری خواهد داشت.

به‌طورکلی نوع نگرش و رفتار هر فرد را جایگاه او در اجتماع از نظر ساختار فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تعیین می‌کند به‌طوری‌که اگر از طبقات آسیب‌پذیر جامعه باشد بیشتر می‌تواند از ویژگی‌های بیمارگونه برخوردار شود که البته به الگوهای تربیتی و شرایط رشد فرد نیز وابسته است.

قاسم‌زاده در بیان دیدگاه‌های تربیتی افراد می‌گوید: هر فردی در نگاه تربیتی خود نسبت به فرزندانش از 2 دیدگاه برخوردار است، اول اینکه فرد با خود می‌گوید اگر من دوران کودکی سختی را گذراندم باید فرزندانم هم تحت همان شرایط قرار بگیرند تا پختگی حاصل کنند. دوم اینکه فرد معتقد است با اینکه در شرایط مساعدی قرار نداشتم اما باید موقعیت مناسبی برای رشد فرزندانم فراهم کنم. در دیدگاه اول فرد بیمار است و به بیماری خود واقف نیست.

این فرد در پاسخ به علت رفتارهای خود از تعبیراتی چون «مگر ما چطور بزرگ شدیم»، «لگد خوردیم رفتیم مدرسه» و یا «گوشت قربانی بودیم» استفاده می‌کند. طبیعتا این فرد با ایجاد تنش در خانواده شرایط بیمارگونه‌ای را بر خانواده حاکم می‌کند و فرزندان را مورد آزار و شکنجه جسمی و روحی قرار می‌دهد که معمولا شکنجه روحی از دید پنهان می‌ماند. در این گروه ما با افرادی سروکار داریم که دچار فقر فرهنگی هستند. در دیدگاه دوم با افرادی مواجه هستیم که به یک خودشناسی رسیده‌اند و اگرچه دوره نابسامانی را در کودکی داشته‌اند اما با شناسایی شرایط بیمارگونه توانسته‌اند عوامل تخریب شخصیتی را از بین ببرند. آنها معتقدند شکنجه جسمی و روحی نمی‌تواند کارساز باشد.

انواع کودک‌آزاری

از نظر شکل و نوع قابل مشاهده نیز به انواع متفاوتی از کودک آزاری برمی‌خوریم. اولین، شایع‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نوع کودک‌آزاری جسمی است که مستقیما جسم کودک مورد تهاجم قرار می‌گیرد. در کودک‌آزاری جسمی عمدتا از ابزار و آلات متفاوتی استفاده می‌شود که اثرات مخربی بر روح و جسم باقی خواهد گذاشت.

قاسم‌زاده درخصوص استفاده والدین از این ابزار می‌گوید: در نوع معمول زدن با استفاده از کمربند، با دست، خط‌کش، دمپایی و... و در نوع شدیدتر سوزاندن با سیگار، نشاندن کودک روی هیتر برقی به‌دلیل شب‌ادراری، سوزن زدن در قسمت نرم بدن، شکستن دست و... انجام می‌گیرد. در مراحل بعدی می‌توان از کودک‌آزاری عاطفی یا کلامی، غفلت و بی‌توجهی، سوءاستفاده و استثمار و کودک‌آزاری آموزشی یاد کرد.قاسم‌زاده با اشاره به تأثیر این‌گونه برخوردها بر رشد کودک می‌گوید: این نوع رفتارهای غیرمنطقی برجنبه‌های چهارگانه رشد  (رشد جسمی، ذهنی یا شناختی، رشد عاطفی- روانی، رشد اجتماعی) تأثیر خواهد داشت به‌طوری که رشد اندام‌های داخلی و بیرونی، اعتماد به‌نفس، یادگیری و رشد اجتماعی کودک دچار اختلال می‌شود.

در این زمینه ما معمولاً با دو گروه از افراد که تحت چنین شرایطی رشد کرده‌اند مواجه هستیم، یک گروه افرادی که ویژگی‌هایی همچون اعتماد به‌نفس کم، انزواطلبی، افسردگی، درونگرایی، کم‌رویی و گریزان بودن از جامعه دارند. این افراد بهترین کاندیداها برای افسردگی و اضطراب هستند و به‌عبارتی می‌توان آن‌ها را آتشفشان‌های خاموش دانست. اما گروه دوم، افرادی هستند که به‌سمت رفتارهای بزهکارانه گرایش پیدا می‌کنند و افرادی خشن با رفتارهای زشت و ضداجتماعی هستند و از لحاظ شخصیتی بیمار. در بین این افراد عده‌ای را در باندهای بزهکاری مثل قاچاق، اعتیاد، دزدی و... می‌بینیم.

آن‌ها دچار خشم فروخورده‌ای هستند که به‌دنبال هر فرصتی برای تخلیه آن می‌گردند. قشری دیگر در این گروه رفتارهای وندالیسمی از خود نشان می‌دهند، یعنی فرد در این نوع از رفتار، به اموال عمومی آسیب می‌رساند. به‌طور مثال در پایان یک مسابقه فوتبال به تخریب اموال عمومی مثل صندلی‌ها و اتوبوس و تعرض به افراد می‌پردازند. به‌عبارتی می‌توان این گروه از افراد را به آتش زیرخاکستر تشبیه کرد.نکته دردناک و قابل اشاره در این‌جا نبود ابزار قانونی لازم برای مداخله سازمان بهزیستی به‌عنوان تنها متولی قانون و نهاد مسئول برای رسیدگی به مسأله کودک‌آزاری چه در خانواده و چه در مدرسه است.

قاسم‌زاده می‌گوید: واقعیت این است که ما برای برخورد با کودک‌آزاری هم در تصویب قوانین و هم در اجرای آن مشکل داریم به‌طوری که ما تا سال 82 هیچ قانونی برای برخورد با کودک‌آزاری به‌جز در موارد معدودی مانند قتل، دزدیدن، رها کردن و استفاده از کودکان برای تکدی‌گری نداشتیم. بعد از سال 82 هم که در مجلس ششم 8 ماده در حمایت از کودکان و نوجوانان به تصویب رسید باز هم خانواده به‌عنوان کانون اصلی کودک‌آزاری از این قاعده مستثنی شد.

آنچه مسلم است اینکه در جامعه ما حس مالکیت شدید به‌خصوص نسبت به زن و فرزند وجود دارد و به آنها به‌عنوان ابزار نگریسته می‌شود و این مسأله در دید کودکان و فرزندان هم تثبیت شده که به واقع پدر و مادر او قادر به انجام هرگونه رفتاری نسبت به او هستند. همین دیدگاه باعث می‌شود قدرت والدین که می‌تواند سالم و جهت‌دهنده باشد تبدیل به جسم بی‌روحی شود که کودکان از آن گریزانند.

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

   نقاشي و شخصيت کودک
نقاشي و شخصيت کودک 
 
کودک با تمام وجود، شخصيت ذهني و عاطفي خود را نقاشي مي کند؛ اين شخصيت در چگونگي ترسيم خط ها، طرز استفاده از فضا، فقدان بعضي از قسمت هاي نقاشي، انتخاب رنگ ها و در خود موضوع-اگر به او تحميل نشده باشد- نمايان مي شود.
اگر زبان نقاشي هاي کودک را بدانيم، متوجه مي شويم که در متن شکل و ساخت نقاشي ها ، زوايايي از شخصيت او نهفته است. بعضي از موضوع هاي نقاشي براي تحليل، ساده تر از بقيه است زيرا مدت درازي ست که روان شناسان، آن ها را بررسي کرده اند.
درک وفهم نقاشي هاي کودک و چيزي که او مي خواهد بيان کند، براي والدين و مربيان، بسيار لازم است. دراين قسمت، به تحليل هاي روان شناسان از نقاشي هاي کودکان با موضوع هايي چون آدمک، خانه، درخت، خورشيد و... اشاره داريم:
آدمک
هنگامي که کودک، شکل آدمي را مي کشد، پيش از هرچيز، شکل خود يا درکي که از بدن خود يا تمايلاتش دارد را بيان مي کند. در واقع، بين بعضي خطوط آدمک نقاشي شده و خصوصيات رواني و جسمي کودک که آن را کشيده، ارتباطي مشخص وجود دارد. اگر اعضاي آدمک در مجموع متناسب باشد، احتمال بسياري وجود دارد که کودک کاملاً سازگار باشد. برعکس اگرآدمک، براي نمونه در اندازه اي بسيار کوچک يا در گوشه اي از کاغذ کشيده شده باشد، به معناي اين است که کودک، خود را کم ارزش و از ديگران پايين تر مي داند. اگراين کم بهادادن به خود، در چندين نقاشي کودک ادامه پيدا کرده باشد، نشان دهنده ي خجالتي بودن اوست که ممکن است تا حد تمايل به ناپديد شدن نيز پيش برود. در نقاشي، فقدان دست و بازو نيزعلامت کم بهادادن به خود و احساس ناامني ست.
کودکاني که خود را بالاتر از بقيه مي دانند ، آدمک هايي با اندازه هاي بزرگ رسم مي کنند، اين نوع نقاشي، مخصوص کودکاني ست که اختلال عاطفي دارند يا به طور معمول کودکاني زودرنج و حساس اند که هميشه فکر مي کنند به آنان ظلم مي شود وجود اين نوع آدمک هاي بزرگ در نقاشي کودکان، آنان را در قضاوت هاي شان، آشتي ناپذير و سرسخت جلوه مي دهد. بنابراين، شکل ساده ي آدمک -خواه تنها و خواه در ميان مجموعه اي از چيزهايي ديگر- بيان کننده ي مشخصات جالبي از شخصيت کودک است.
خانه
خانه، نماد پناهگاه و هسته ي اصلي و گرمي خانوادگي ست که ممکن است مورد علاقه يا تنفر کودک باشد. خانه هايي که کودکان ترسيم مي کنند، ممکن است داراي باغچه، گل ، درهاي بزرگ، پنجره، پرده هاي رنگين و دودکش بخاري باشد؛ اگر احساس کودک اين است که در داخل اين خانه، زندگي سعادتمندي وجود دارد، خانه را دلباز نشان مي دهد. برعکس، ممکن است خانه بدون در ورودي و دلگير، به گونه اي که از بقيه ي خانه ها جدا مانده با ديوارهاي بلند، ترسيم شود که نشان دهنده ي احساس کودک درباره ي روابط نامطلوب درون خانه است. در هرحال، کشيدن اين نوع خانه ها در سنين مختلف، معاني گوناگوني پيدا مي کند؛ در سنين 5 تا 8 سالگي، نماينده ي خجالتي بودن کودک و وابستگي شديد او به مادر، پس از 8سالگي، نماينده ي احساس خود کوچک بيني و تنهايي کودک و در نوجواني، نشان دهنده ي شرم و حياي بيش از حد اوست.
خورشيد
تصويرخورشيد، بيان گر امنيت، خوشحالي ، گرما و قدرت و به نظر برخي پژوهندگان ، نماد پدر مطلوب است. وقتي رابطه ي کودک و پدر خوب است؛ هميشه خورشيد در نقاشي هاي کودک به طورکامل در حال درخشيدن نمايش داده مي شود وهنگامي که اين ارتباط مطلوب نيست، خورشيد در پشت کوه ناپديد است. اگر کودک از پدرش بترسد، خورشيد به رنگ قرمز تند يا سياه که اضطراب آور است، کشيده مي شود. با وجود اين، نحوه ي نمايش خورشيد، مانند ساير موضوع هاي نقاشي، ممکن است به حال و حوصله ي لحظه اي کودک و نه به تفاهم يا عدم تفاهم او و پدرش بستگي داشته باشد؛ بنابراين پيش از هر قضاوت و تعبيري دراين مورد، بهتراست چندين نقاشي کودک بررسي شود تا دريابيم که آيا اين پديده مرتب تکرار مي شود يا نه و آن گاه به تحليل آن بپردازيم.
منبع: نشريه شادکامي، شماره 74

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

نقش پدران و مادران در اعتماد به نفس فرزندان
نقش پدران و مادران در اعتماد به نفس فرزندان
 

عشق پايه و اساس و بزرگترين سازنده اعتماد به نفس است.
1-دوست داشتن بدون قيد و شرط يعني اينکه در زماني که کود ک شما آرام است يا حتي زماني که ناآرام است همواره به او عشق بورزيد و او را دوست بداريد.
2-با گفتار و رفتار بدون توجه به جنسيت کود ک محبتتان را به فرزند تان نشان د هيد.
3-با خواند ن کتاب، با نگاه کرد ن، محبت را به او نشان د هيد.
4-اشتباهات فرزند تان را ببخشيد. و به او عشق را بياموزيد.
5-نوازش کرد ن، بوسيد ن، در آغوش گرفتن باعث مي شود که کود ک شما درک کند که موجودي ارزشمند است.
6-هنگامي که در انتظار بچه دوم هستيد مطمئن شويد که کود کتان عشق و محبت کافي را نسبت به خود احساس مي کند.
7-بر روي هدايا و تصاوير براي کود ک خود جملات محبت آميز بنويسيد.
8-به فرزند تان آموزش د هيد که دوست داشتن خود ش، نه تنها درست بلکه خيلي چيز خوبي است.
9-از عبارت ويژه اي که احساس خوبي در فرد ايجاد مي کند استفاده کنيد. مثلاً من هميشه دوستت خواهم داشت حتي زماني که خود صاحب فرزند شوي.
هيچ هديه اي بهتر از اينکه عشق بورزيم و به ما عشق بورزند وجود ندارد.
منبع: اطلاعات هفتگي شماره 3421

نوشته شده در ساعت توسط مهران| |

 

بهترين طرز برخورد با گريه کودک
بهترين طرز برخورد با گريه کودک
 
دکتر فريبا عربگل، فوق‌تخصص روان‌پزشکي کودک و نوجوان
همه بچه‌ها، حتي سالم‌ترين آنها، زمان‌هايي را در طول روز گريه مي‌کنند. اين زمان ممکن است به 1 تا 3 ساعت در يک روز برسد. به نظر مي‌رسد بچه‌ها مجبورند گريه کنند؛ چرا که گريه براي آنها راهي براي برقراري ارتباط و بيان نيازهايشان است.
کودک با گريه‌اش مي‌گويد: «من گرسنه هستم... تشنه هستم... احساس سرما مي‌کنم... احساس گرما مي‌کنم و کسي بايد اين پتو را از روي من کنار بزند... من دل‌درد دارم... پوشک من بايد عوض شود، من زير پوشکم احساس سوزش و خارش دارم و....»
به تدريج و با بزرگ شدن بچه‌ها آنها ياد مي‌گيرند که راه‌هاي ديگري غير از گريه براي برقراري ارتباط با ما وجود دارد. به عنوان نمونه، نگاه کردن، صدا درآوردن از خود، لبخند زدن و ... که همگي نياز به گريه را کاهش مي‌دهند.
شايع‌ترين علل گريه شيرخواران
براي کسي که تازه مادر شده است و قبلا چنين تجربه‌اي نداشته، ممکن است سخت باشد تا پيام‌هاي مختلف گريه کودک را دريابد و بفهمد که کودکش چه مي‌گويد. آيا او گرسنه است؟ تشنه است؟ سردش است؟ آرامش مي‌خواهد؟ و ... . اگر مادر نتواند بين اين گريه‌ها افتراق ايجاد کند، ممکن است مضطرب و پريشان شود. برخي از رايج‌ترين علل گريه شيرخواران عبارتند از:
• من شير مي‌خواهم: گرسنگي شايع‌ترين دليل گريه شيرخوار است و او به اين طريق شما را متوجه مي‌کند که نياز به شير دارد.
• نياز دارم راحت باشم: بچه‌ها وقتي در شرايط نامناسبي گير مي‌کنند، خيلي زود اعتراض مي‌کنند. اگر لباس آنها تنگ و چسبان باشد و آنها را اذيت کند، اگر پوشکشان خيس باشد، اگر پوشک خيلي سفت و محکم بسته شده باشد و... البته تحمل بچه‌ها از اين نظر متفاوت است. بعضي‌ از کودکان را بايد بلافاصله کمک کرد و پوشک‌شان را عوض کرد؛ به خصوص اگر پوست حساسي داشته باشند ولي بعضي‌ها مي‌توانند شرايط ناراحت‌کننده را بيشتر تحمل کنند.
• نياز به گرماي مناسبي دارم؛ نه خيلي داغ، نه خيلي سرد: بعضي از بچه‌ها در زمان تعويض پوشک از اينکه زياد باز بمانند احساس سرما و ناراحتي مي‌کنند يا وقتي هواگرم است از اينکه پوشک آنها باز شود خوشحال مي‌شوند و متنفرند که دوباره پوشک شوند. مادر پس از مدتي متوجه مي‌شود که کودکش به چه مقدار لباس نياز دارد. يک روش راحت اين است که معمولا شيرخواران به يک لايه لباس بيشتر از لباسي که شما با آن راحتيد، نياز دارند. حتي مي‌توانيم بدن کودک را لمس کنيم و ميزان سرما و گرماي بدنش را متوجه بشويم. مي‌شود ناحيه شکم کودک را لمس کرد. اگر خيلي داغ يا سرد باشد لباسش را کم يا اضافه مي‌کنيم. از دست‌ها و پاهاي کودک نبايد به اين نتيجه برسيم، چون ممکن است آنها به‌طور طبيعي کمي سردتر باشند. درجه حرارت اتاق نوزاد بايد حدود 18 درجه سانتي‌گراد باشد.
• من نياز دارم بغل گرفته شوم: بعضي از بچه‌ها بيشتر نياز به نوازش و بغل گرفتن دارند. اين موضوع به آنها اطمينان مي‌دهد. وقتي بچه‌ها بزرگ‌تر مي‌شوند از طريق نگاه کردن به شما يا شنيدن صداي شما اين توجه را مي‌گيرند ولي براي بچه‌هاي کوچک‌تر نياز به تماس بدني نزديک‌تري وجود دارد تا به اين احساس برسند. اگر شما کودک را شير مي‌دهيد، سپس پوشکش را عوض مي‌کنيد، خيلي ساده است که بعدش او مي‌خواهد که بغل گرفته شود. بعضي از والدين نگران اين هستند که کودکشان به بغل گرفتن عادت کند ولي به خصوص چند ماه اول تولد شما نمي‌توانيد اين کار را نکنيد، او را بغل کنيد و آرام‌آرام تکان دهيد. از طرف ديگر بعضي از بچه‌ها دوست ندارند که خيلي تماس بدني با آنها برقرار شود، از اينکه مرتب بوسيده شوند و از اين بغل به بغل ديگري بروند زود خسته مي‌شوند و گريه مي‌کنند. در مقابل اين کودکان بچه‌هايي هستند که دوست دارند هميشه در بغل باشند. براي اين بچه‌ها ممکن است مادر از آغوشي استفاده کند که هم کودک تماس نزديکي با مادر داشته باشد و هم دست مادر براي انجام کارهايش باز باشد. شايد اين راه‌حلي است که هم بچه و هم مادر کمي راحت‌تر شوند.
• من نياز به استراحت دارم: اين طبيعي است که کودک هر زمان که نياز به خواب دارد، بخوابد. ولي بعضي از بچه‌ها اگر زياد توجه بگيرند، سروصداي محيط زياد باشد، محيط پر از محرک‌هاي مختلف باشد و ... ممکن است به راحتي خوابشان نبرد. بچه‌هاي کوچک خيلي نمي‌توانند با محرک‌هاي مختلف در محيط سازگاري کنند. محرک‌هايي مثل روشنايي، سروصدا و از اين بغل به آن بغل رفتن آنها را آشفته مي‌کند. مثلا خيلي از والدين متوجه مي‌شوند هر زمان که اقوام به منزل آنها مي‌آيند، گريه و بي‌قراري کودک بيشتر مي‌شود يا نه وقتي به پايان روز نزديک مي‌شويم گريه کودک افزايش مي‌يابد. اين به زبان خيلي ساده يعني که من خسته شده‌ام، من نياز به خواب دارم. بايد محرک‌ها قطع شود.
• من نياز به چيزي دارم تا احساس بهتري داشته باشم: اگر کودک شما شيرش را خورده، پوشکش نيز خشک است و ظاهرا مشکلي ندارد ولي هنوز گريه مي‌کند ممکن است شما فکر کنيد او مريض شده يا درد دارد. گريه درد متفاوت از ساير گريه‌هاست و پس از مدتي مادر مي‌فهمد که کدام گريه کودک مربوط به درد است. بعضي از بچه‌ها کمي بدقلق‌تر از بقيه هستند. آنها زياد گريه مي‌کنند و جيغ مي‌کشند و کلا مديريت آنها سخت است. ما به اين کودکان مي‌گوييم کودکان سخت و دشوار.
• من به چيزي نياز دارم اما نمي‌دانم چه چيزي: بعضي مواقع ما تشخيص نمي‌دهيم چرا کودک هنوز گريه مي‌کند و چه اشتباهي رخ داده است. بعضي از بچه‌ها وقتي شروع به نق زدن و گريه مي‌کنند به راحتي آرام نمي‌شوند. از چند دقيقه تا چند ساعت با فشار گريه مي‌کنند. اين حالت را گاه تحت عنوان کوليک مي‌ناميم. کوليک يک گريه مداوم براي حداقل 3 ساعت در روز است، براي حداقل 3 روز در هفته. هيچ معجزه‌اي براي کوليک وجود ندارد. به ندرت اين پديده تا بيش از 4-3 ماهگي طول مي‌کشد. برخي از والدين اين مساله را در مورد کودک خود تجربه کرده‌اند.

بهترين طرز برخورد با گريه کودک

آرامش خودتان را حفظ كنيد
وقتي کودکي به‌طور مداوم گريه مي‌کند، خيلي به خودش آسيب نمي‌رساند اما ممکن است استرس و نگراني زيادي براي والدينش ايجاد کند. گاهي اوقات والدين خودشان را سرزنش مي‌کنند که چرا نمي‌توانند کودک را آرام کنند. اگر نيازهاي کودک را برطرف کرده‌ايد و مشکل خاصي وجود ندارد شما هر کاري را که مي‌توانسته‌ايد براي او انجام داده‌ايد. ديگر وقت آن است که از خودتان مراقبت کنيد و آشفته نشويد. کودک را زمين بگذاريد تا گريه کند و سعي کنيد به خودتان آرامش بدهيد تا بتوانيد کنترل بهتري روي اوضاع به دست آوريد. از ديگران کمک بگيريد و لحظاتي کودک را به شخص ديگري بسپاريد تا خستگي را از تن خود دور کنيد. در صورتي که تمام موارد فوق را انجام داده‌ايد و اثري نداشته شايد مشورت کردن با يک پزشک يا روان‌پزشک اطفال بتواند نگراني را از شما دور کند.
نوشته شده در ساعت توسط مهران| |